1. Murat’ın şehit edilmesinden sonra Osmanlı tahtına çıkan Yıldırım Beyazıt döneminde Sırplar, vergi ödemek ve Anadolu’daki seferler sırasında askeri yardımda bulunmak şartıyla serbest bırakılmıştır. Balkanlarda fetihler devam ettirilmiş, Üsküp, Selanik ve Bulgaristan’ın merkezi Tımava ele geçirilmiştir.

İstanbul Kuşatmaları Osmanlı tarihinde İstanbul ilk kez Yıldırım Beyazıt döneminde 1391’de kuşatılmış ancak, Bizans’ın İstanbul’da, içerisinde cami ve mahkeme bulunan bir Türk mahallesi kurmayı ve Osmanlı’ya vergi ödemeyi kabul etmesi üzerine kaldırılmıştır.

Bizans’ın bu antlaşmayı bozması ve haçlılardan yardım istemesi gibi nedenlerle, daha sonraları yapılan kuşatmalar; haçlıların Niğbolu Kalesi’ni kuşatması ve Timur’un Anadolu’ya girmesi gibi sorunlar nedeniyle kaldırılmıştır.

NİĞBOLU SAVAŞI (1396)

Osmanlı sınırlarının Macaristan’a dayanması ve İstanbul’un kuşatılması üzerine Osmanlı Devleti’ne karşı yeni bir haçlı ordusu oluşturulmuş ve haçlılar Niğbolu Kalesi’ni kuşatmışlardır. Yıldırım Beyazıt bu orduyu Niğbolu’da bozguna uğratmıştır.

Niğbolu Savaşı’nın Sonuçları:

  • Bulgaristan tamamen Osmanlı topraklarına katılmıştır.
  • Osmanlı Devleti’nin İslam dünyasındaki prestiji artmıştır.
  • Osmanlı Devleti’nin Anadolu beylikleri üzerindeki etkinliği güçlenmiştir.

ANADOLU’DA SİYASİ BİRLİĞİN KURULMASI

Osmanlılar Balkan fetihlerine devam ettikleri dönemde Anadolu’da siyasi birliği sağlamaya çalışmış, bu amaçla Anadolu beylikleriyle siyasi, askeri ve ekonomik ilişkiler içerisinde olmuşlardır.

1. Murat döneminde Germiyanoğulları’ndan akrabalık kurma yoluyla, çeyiz olarak Kütahya, Simav ve Tavşanlı; Hamitoğulları’ndan para karşılığı Yalvaç, Karaağaç, Beyşehir ve Seydişehir alınarak Osmanlı topraklarına katılmıştır. I. Murat döneminde Anadolu hakimiyeti için Karamanoğulları’yla ilk mücadeleler başlamıştır.

Yıldırım Beyazıt’ın tahta geçtiği dönemde Karamanoğuları’nın teşvikiyle, Saruhan, Aydın, Menteşe, Germiyan ve Hamitoğulları beylikleri Osmanlı’ya karşı birleşmiştir. Niğbolu Zaferi’ni kazanıp büyük bir prestij sağlayan Yıldırım, Rumeli’den toplandığı kuvvetlerle bu beyliklerin üzerine yürüyerek başarılı olmuştur.

Kadı Burhanettin’in ölümünden sonra, Sivas, Kayseri, Tokat ve Kırşehir, ardından da Malatya ve Erzincan’ı ele geçiren Yıldırım Beyazıt Osmanlı sınırlarını Fırat’a kadar genişletmiş ve Anadolu’da Türk birliğini ilk kez sağlamıştır.

ANKARA SAVAŞI (1402)

Osmanlı sınırları Yıldırım Beyazıt dönemindeki fetihlerle, kuzeyde Trabzon Rum İmparatorluğu’na, güneyde Memlüklere, doğuda ise Timurlulara komşu olmuştur. Bu durum Osmanlı Devleti’nin rakiplerini endişelendirmiş, yeni mücadelelere zemin hazırlamıştır.

Savaşın Nedenleri:

  • Yıldırım Beyazıt ve Timur’un cihan hâkimiyeti düşüncesine sahip olmaları
  • Taraflar arasında güç ve hâkimiyet mücadelesi yaşanması
  • Toprakları elinden alınan Türkmen beylerinin Timur’a, Bağdat hükümdarı Ahmet Celayir ile Karakoyunlu hükümdarı Kara Yusuf’un Yıldırım’a sığınmaları,
  • Çin seferine çıkmak isteyen Timur’un kendi devletinin batısında güçlü bir Osmanlı Devleti’nin bulunmasından rahatsızlık duyması
  • Yıldırım Beyazıt’ın Timur’un aşırı isteklerini kabul etmemesi

Ankara’nın Çubuk Ovası’nda yapılan savaşı, fillerle destekli olan Timur’un ordusu kazanmıştır. Yıldırım’ın bu savaşı kaybetmesinde Anadolu beylerine bağlı askerlerin taraf değiştirmeleri, Kara Tatarların Osmanlı ordusunu arkadan vurmaları gibi nedenler de etkili olmuştur.

Savaşın’ın Sonuçları:

  • Timur’un yardımıyla birçok beyliğin yeniden kurulmasıyla Anadolu’daki Türk birliği bozulmuştur.
  • Osmanlı Devleti dağılma tehlikesiyle karşı karşıya kalmış ve taht kavgalarıyla geçen bir fetret devri yaşanmıştır.
  • Anadolu’daki toplumsal ve ekonomik düzen bozulmuştur.
  • Bizans’ın ömrü uzamış, İstanbul’un alınması gecikmiş ve Rumeli’deki Türk ilerleyişi duraksamıştır.
  • Anadolu beyleri ve şehzadeleri Timur’a bağlı hale gelmişlerdir.
  • Akkoyunlu ve Karakoyunlu devletleri güçlenme imkânına kavuşmuştur.

Yıldırım Beyazıt bu yenilginin üzüntüsüyle Akşehir’de yakalandığı hastalıktan kurtulamayarak vefat etmiştir (1403).

KARDEŞLER ARASI TAHT KAVGALARI

Ankara Savaşı’ndan sonra Yıldırım Beyazıt’ın oğulları arasında taht mücadeleleriyle geçen döneme Fetret Devri (1402-1413) denir. Bu dönemde Mehmet Çelebi Amasya’da, Musa Çelebi Bursa’da, İsa Çelebi Balıkesir’de, Süleyman Çelebi de Edirne’de hükümdarlığını ilan etmişlerdir. Bizans ve Balkan ulusları kardeşler arasındaki bu mücadeleleri destekleyerek kazançlı çıkmışlardır. Bu mücadeleleri kazanan Çelebi Mehmet, tek başına Osmanlı tahtına çıkıp, devletin yeniden toparlanmasını sağlamıştır. Bu nedenle Çelebi Osmanlıların Fetret döneminde Balkanlar’da önemli toprak kayıpları yaşamamasında,

  • Adaletli ve hoşgörülü yönetim anlayışını benimsemesi
  • Devletin sağlam temeller üzerine kurulması
  • Bizans’ın ve Balkan devletlerinin güçsüz olması gibi nedenler etkili olmuştur.

Mehmet Osmanlı Devleti’nin ikinci kurucusu sayılır.