Tarih yazıcılığı oldukça eskiye dayanır. Anadolu doğumlu Heredot (İ.Ö. V. yüzyıl) tarih biliminin kurucusu sayılır. Döneminin olaylarını destansı bir şekilde anlattığı eserleri günümüzde pek çok dile çevrilmiştir. Hititlerde, “Anal” adı verilen yıllıklar, tarih yazmak gayesiyle oluşturulmamış olsalar da, günümüzdeki modern tarihin ilk örnekleri sayılır.

Heredot’tan daha eski döneme ait olmalarının yanında, olayların tarafsız ve doğru anlatılmış olması, analları daha değerli kılar. Anallar, tanrılara hesap vermek amacıyla olayların kronolojik şekilde yazıldığı yıllıklardır. Tanrılara sunuldukları için, her şey olduğu gibi yazılmıştır. Oysa, Heredot’un eserlerinde objektiflik olmadığı gibi, duyum yolu ile aktarma (rivayet) ön plandadır. Tarih yazıcılığı, yazılış şekillerine ve ele aldığı konulara göre çeşitlere ayrılır.

Yazılışına Göre Tarih Çeşitleri

  • Hikayeci (Rivayetçi) Tarih: Olaylar duyumlar yoluyla destansı bir tarzda anlatılır. Belgelere dayanmamaktadır, doğruluk derecesi azdır bu yüzden güvenilirliği yoktur. Çok eski çağlardan bu yana yaygın olarak kullanılan bir tarih yazıcılığıdır.
  • Kronoloji Tarihi: Olaylar yıllıklar şeklinde kaydedilir. O yılın olayları zaman sıralamasına göre anlatılır. Anallar’ bu tarzın örneği olarak kabul edilebilir.
  • Sosyal Tarih: Özellikle sosyal yönü bulunan olaylar, toplum değerleri ve topluma etkileri bakımından incelenir.
  • Öğretici Tarih: Kahramanların, fikirlerin, etik ve milli değerlerin, ön plana çıkartılıp, kuşaklara benimsetilmeye çalışıldığı, özellikle milli birlik ve beraberliği oluşturmak amacına yönelik olan bir tarih yazıcılığıdır. Bu tür eserlerin tarafsız olması ihtimali yoktur.
  • Neden-Nasılcı (Bilimsel-Modem) Tarih: Günümüzün tarih anlayışıdır. Olaylar tarafsız olarak, belgelerin delil olarak gösterildiği, neden-sonuç ilişkisi içinde incelenir ve akrarılır.

Konularına Göre Tarih Çeşitleri

  • Genel Tarih: Genel olayları veya konulan ele alan tarih çeşididir, örnek; Uygarlık Tarihi, Dünya Tarihi gibi.
  • Özel Tarih: Daha dar alanlar veya konuları inceleyen tarih çeşididir, örnek; Türkiye Tarihi, Bizans . Tarihi gibi.