Etiket: taş devri

Taş Devri Özellikleri Nelerdir

Eski Taş Devri (M.Ö. 600.000 – 10.000): Tarih Öncesi Devirler içerisinde en uzun süren ve zorlu geçen dönemdir. İklim koşullarının olumsuzluğundan dolayı bu dönemde insanlar yaşamlarını mağaralarda ve ağaç kovuklarında geçirmişlerdir. Avcılık ve toplayıcılık yaparak geçimlerini sağlamışlardır. Bu durum insanların tüketici olduklarını göstermektedir. Yaşam tarzları, göçebe ve küçük gruplar halinde olmuştur. İhtiyaç duydukları aletleri sivri ve keskin taşlardan ve kemiklerden yapmışlardır. Ülkemizde bu dönem yaşantılarına ait kalıntılara Antalya – Karain, Belbaşı ve Beldibi ile İstanbul Yarımburgaz mağaralarında rastlanılmıştır.

Orta Taş Devri (M.Ö. 10.000 – 2.000): Taşlar yontularak kullanılmaya başlanmıştır. İklim şartları yaşamaya daha elverişli hale gelmiştir. Bu dönemin sonlarına doğru ateş kontrol altına alınmış, bu durum uygarlığın gelişmesindeki önemli adımlardan biri olmuştur. Ateşin bulunmasıyla;

  • Soğuktan ve vahşi hayvanlardan korunulmuştur.
  • Besinler pişirilerek tüketilmeye başlanmıştır.
  • İnsanlar karanlıktan kurtulmuştur.
  • Seramik sanatı gelişmeye başlamıştır.
  • İlerleyen dönemlerde ise madenlerin işlenmesi sağlanmıştır.

Bu dönem yaşantılarına ait kalıntılar ülkemizde Antalya – Beldibi Ankara – Macunçay, Samsun – Tekkeköy’deki mağaralarda bulunmuştur. Bu iki dönemde de insanlar avcılık ve toplayıcılıkla geçiniyorlardı. Bu şekildeki toplumlar göçebe yaşam tarzına sahip toplumlardır.

Yeni Taş Devri (M.Ö. 8000 – 5500): Bu dönem, insanların yaşantılarında önemli değişimlerin başladığı dönemdir. Bu dönemde tarımsal faaliyetler başlamıştır. Tarım devriminin sonucunda;

  • İnsanlar üreticiliğe başlamışlardır.
  • Göçebe yaşam yerini yerleşik yaşam tarzı almaya başlamıştır.
  • Hayvanlar evcilleştirilmeye başlanmıştır. İlk evcilleştirilen hayvan köpek olmuştur. Ardından koyun, keçi ve inek gibi hayvanlar evcilleştirildi.
  • Çanak-çömlek yapımı başlamıştır.
  • Evler yapılmaya başlanınca bunun doğal sonucu olarak ilk köyler oluşturulmuştur.
  • Tarımsal faaliyetler sonucu artı üretim söz konuşu olmuştu r.
  • Özel mülkiyet kavramı ortaya çıkmıştır. Bu durum miras sorunu ve sınıf farklılığının oluşmasına neden olmuştur.

Üretim fazlası malların el değiştirmesine (takas usulü) ticaretin doğmasına yol açmıştır. Dönemin sonlarına doğru, tekerlek kullanılmaya başlanmıştır. Bu durum;

  • İnsanların daha hızlı yer değiştirmesine ve göçler yaşanmasına
  • Ticaretin gelişmesine ortam hazırlanmıştır.

(Ticaretin ortaya çıkması; Kültürlerarası etkileşimin artmasına, ürünlerin çeşitlenmesine ortam hazırlamıştır.)

Ülkemizde bu dönem yaşantılarına ‘ait kalıntılar Diyarbakır – Çayönü (İlk köy). Konya – Çatalhöyük’te (ilk şehir) bulunmuştur. Yerleşik hayata geçilmesi;

  • Mimari faaliyetlerin başlamasına
  • Köylerin kurulması ile daha fazla paylaşımı zorunlu kılan toplumsal hayata
  • Toplumsal yaşamın daha güvenilir olması için ortak kurallara uyulmasına ortam hazırlamıştır.
  • Mezar kültürünün ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.

{ Add a Comment }

Tarihi Çağlara Giriş – 9. Sınıf Tarih

İnsanoğlunun uygarlık (Medeniyet) yolculuğu var olduğu ilk günden günümüze kadar devam, etmektedir. İnsanlar kendilerine verilen merak ve araştırma duygusu ile ihtiyaçlarını karşılama zorunluluğu sonucu faaliyetlerde bulunmuşlardır. Bu faaliyetleri ile hayatlarını daha yaşanılır hale getirirken aynı zamanda uygarlıkların ortaya çıkmasına ve yetişmesine neden olmuşlardır. Uygarlıkların incelenmesinde ve öğrenilmesinde yararlanılan bilim dallarının başında tarih bilimi yelmektedir. Tarih bilimi, uzun zaman dilimlerini ve çok geniş konuları incelemektedir. Yapılan araştırmalar sonucu elde edilen tarihi bilgi ve belgelerin öğrenilmesinin kolay olması hedeflenerek tarih zaman dilimlerine ayrılmıştır. Bu ayırım yapılırken yazının bulunması (M.Ö.3200) dikkate alınmıştır. Yazının bulunmasından önceki dönemlere Tarih Öncesi Dönemler, yazının bulunmasından günümüze kadar Süren döneme ise Tarihi Dönemler denilmektedir.

Tarih Öncesi Çağlar: Bu dönem bölümlere ayrılırken insanların ve toplumların kullandıkları araç ve gereçlerin malzemesinin cinsi dikkate alınmıştır.

Tarih Öncesi Çağlar:

a) Taş Devri

  • EskiTaş Devri (Paleolitik)
  • Orta Taş Devri (Mezolotik)
  • Yeni Taş Devri (Neolitik)

b) Maden Devri

  • Bakır Devri
  • Tunç Devri
  • Demir Devri

Tarihi Çağlar: Yazımın, bulunması (M.Ö. 3200) ile başlayarak günümüze kadar süregelen devirlere Tarihi Devirler denilmektedir. Bu devirlerin bölümlere ayrılmalarında sonuçları itibariyle toplumları etkileyen önemli siyasi ve sosyal olaylar dikkate alınmıştır.

Tarihi Çağlar:

  • İlk Çağ
  • Orta Çağ
  • Yeni Çağ
  • Yakın Çağ

{ Add a Comment }

Tarih Öncesi Çağlar – Devirler

Yazının kullanılmasından önceki devirlere “tarih öncesi devirler” denir. Bu devirlerle ilgili yazılı belge olmadığından kazılar sonucunda bulunan eser ve kalıntıların incelenmesiyle bilgi edinilmektedir. Tarih öncesi devirlerin sınıflandırılmasında kullanılan araç – gereç ve madenler dikkate alınmıştır. (Taş ve Maden Devri)

I) Taş Devirleri

  1. Eski Taş Devri (MÖ. 600.000 – 10.000):
  • Kaba Taş Devri de denen bu dönemde yeryüzü buzullarla kaplıydı.
  • İnsanlığın en uzun devridir.
  • Mağaralarda barınan insanlar göçebe gruplar halinde (Klon) avcılık ve toplayıcılık yaparak geçinirlerdi.
  • Hayvan postlarında giysilerle soğuktan korunmaya çalışmışlardır.
  • Barındıkları mağara duvarlarına avladıkları hayvan resimlerini çizmişlerdir.

Orta Taş Devri (Yontma Taş, Mezolitik MÖ 10000 – 8000):

  • İklim biraz yumuşamış, avcılık ve toplayıcılık devam etmiştir.
  • Çakmak taşlarının yontulmasıyla şekillendirilen ilkel baltalar, alet ve silah olarak kullanılmıştır.
  • Ateş bulunmuştur. Bu sayede soğuk ve vahşi hayvanlardan korunulmuştur.

Not: Ateşin bulunması, madenlerin işlenmesini kolaylaştırmıştır.

Yeni Taş (Cilalı, Neolitik) Devri MÖ. 8000 – 5500):

  • Buzulların çekilmesi, iklim koşullarının yumuşamasına ve su kenarlarına yerleşilmesine zemin hazırlandı.
  • Tarımsal faaliyetler başlanmıştır.

Böylece;

  • Göçebe hayattan yerleşik hayata; avcılık ve toplayıcılıkta üretici duruma geçildi.
  • Gücü, eti ve derisinden faydalanmak için hayvanlar evcilleştirildi.
  • İnsanların biraz daha rahat bir hayata geçmesi nüfusun artmasına zemin hazırladı.
  • Yerleşik hayata geçilmesi toplum içinde meslek ve iş bölümünün yapılmasına ortam hazırladı.
  • Üretimle birlikte ilkel anlamda ticari ilişkiler başladı.
  • Tarım faaliyetlerinin başlaması yardımcı güce ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. (Kölecilik)
  • Tarımla birlikte toplumsal gelişim süreci şeyle olmuştur. Tarım – Yerleşik yaşam – Özel mülkiyet – Ticaret – Toplumda sınıflaşmalar – Kölecilik – Devletlerin kurulması

II) Maden Devirleri

  • Taş devrinden Maden Devrine geçişe Bakır – Taş (kalkolitik) Devri denir.
  • İşlenmesi kolay olduğundan altın, gümüş ve bakır ilk kullanılan madenlerdir.
  • Altın ve gümüş, süs eşyası yapımında, bakır ise araç – gereç yapımında kullanılmıştır.
  • Tarım ve hayvancılık biraz ilerlemiş, yerleşim yerleri büyümüştür.
  • Bakır ve kalayın karışımından tunç elde edilmiştir. Araç – gereçler tunçtan yapılmıştır.
  • Tunç Devrinde; ilk şehir devletçikleri ve Sümer, Hitit, Mısır, Babil gibi büyük devletler kurulmuştur.
  • Demirin işlenmeye başlamasıyla daha dayanıklı araç – gereç ve silahlar yapılmıştır. Demir kullanılması medeniyetin gelişmesinde etkili olmuştur.

Bu devirde;

  • Mimari gelişmiş, büyük binalar yapılmıştır.
  • Yerleşim alanlarının genişlemesi, toplumsal hayatın düzenlenmesi ve ihtiyaçların daha rahat karşılanmasına ortam hazırlanmıştır.
  • Ticari faaliyetlerin gelişmesiyle, toplumlar arası ilişkiler ve mücadeleler arttı.

Uyarı:

  • Tarih öncesi devirlerin başlama ve bitiş zamanı bölgelere göre farklılık gösterir.
  • Tarih öncesi devirler dünyanın her tarafında aynı zamanda yaşanmamıştır.
  • Toplumlar tarih öncesi devirleri aynı sıraya göre yaşamışlardır. (Tarihsel gelişim göstermemişlerdir.) Örneğin; Demir devrini yaşayan bir topluluk Cilalı Taş Devrini yaşayan bir bölgeye göç ettiğinde, yeni yerleştiği bölgede bakır ve tunç devirleri atlanarak doğrudan demir devrine geçilmiş olur.
  • Toplumlar arası iletişim arttıkça, devirlerin süresi kısalmaktadır.

{ Add a Comment }