Etiket: sünnet

İbadetlerle İlgili Kavramlar: Farz, Vacip, Sünnet

Çevrenizde büyüklerinizden, radyo ve televizyon programlarında konuşmacılardan farz, vacip, sünnet gibi kavramları duymuşsunuzdur. Bu kavramların nasıl kullanıldığına dikkat ettiniz mi? Aşağıda bu kavramlarla ilgili kavramlar bulunmaktadır. Aşağıdaki farz, vacip ve sünnet kavramlarının anlamları ve hangi konularla ilişkili oldukları verilmiştir.

İBADETLERLE İLGİLİ KAVRAMLAR

FARZ: Allah’ın Kur’an’da insanlardan kesinlikle yapmalarını istediği iş ve davranışlardır, Günde beş vakit namaz kılmak, ramazan ayında oruç tutmak, zekât vermek, hacca gitmek

VACİP: Farz kadar kesin olmamakla birlikte yapılması gerekli olan iş ve davranışlardır. Bayram ve vitir namazı kılmak…

SÜNNET: Farzın ve vacibin dışında Peygamberimizin yaptığı bizim de yapmamızı istediği iş ve davranışlardır. Ramazan ayında teravih namazı kılmak, dişleri fırçalamak, yemeklerden önce ve sonra elleri yıkamak, banyo yapmak…

İslam dinine göre ibadetleri yerine getirmekle sorumlu kişiler, akıllı ve ergenlik çağına gelmiş olmalıdırlar. Bu özellikleri taşıyan kişilere dinimizde mükellef (yükümlü) denir. Mükellef olan kimselerin ise ibadetlerle ilgili bazı temel kavranılan bilmeleri gerekir. Farz, vacip ve sünnet bu kavramların başlıcalarıdır.

Farz: Allah’ın Kur’an-ı Kerim’de yapılmasını kesin olarak emrettiği iş ve davranışlardır. Belli şartları taşıyan her Müslüman bunları yerine getirmekle yükümlüdür. Yukarıda verilen farz ibadetlerin yanı sıra ana babaya iyi davranmak, doğru söylemek, emanetleri korumak, yoksullara yardımcı olmak, temiz olmak, sözünde durmak gibi güzel davranışları yerine getirmek de farzdır.

BİLGİ NOTU: İslam’da, farz ibadetler iki bölümde değerlendirilir. Bunlar, “farzıayn” ve “farzıkifaye”dir. Müslümanların yapmakla yükümlü olduğu ibadetler farzıayn olarak nitelendirilir. Namaz kılmak, oruç tutmak vb. ibadetler farzıayndır. Farzıkifaye ise bir grup Müslüman’ın yerine getirmesi yeterli olan ibadetlerdir. Bu durumda diğer Müslümanlardan yükümlülük kalkar. Cenaze namazı kılmak farzıkifaye olan bir ibadettir.

Vacip: Farz kadar kesin olmamakla birlikte, Allah’ın yapılmasını buyurduğu ibadetlerdir. Yukarıdaki vacip ibadetlerin yanı sıra ramazan ayında fitre vermek, kurban kesmek de vacip olan ibadetlerdendir.

Sünnet: Hz. Muhammed (s.a.v.)’in yaptığı ve yapılmasını tavsiye ettiği davranışlardır. Mesela; beş vakit namazın sünnetlerini kılmak, güzel koku sürünmek, namazları cemaatle kılmak, sadaka vermek sünnet olan ibadetlerdendir.

{ Add a Comment }

Hadis ve Sünnet Nedir – Kavramlarının Anlamları

Hadis, İslam dininde Hz. Muhammed (s.a.v.)’in değişik olaylar ve sorunlar karşısında inananları aydınlatmak, Kur’an’ın bazı ayetlerini daha açık bir dille ifade etmek için söylediği sözlerdir. Hz. Muhammed’in, “Allah sizden birinizin yaptığı işi, ameli ve görevi sağlam ve iyi yapmasından hoşnut olur.” sözü bir hadistir.

Sünnet, sözcük olarak gelenek, âdet, takip edilen yol anlamlarına gelir. Terim olarak sünnet; Peygamberimizin farz ve vacip dışında söylediği genel kural niteliğindeki sözleri, davranışları ve yapılmasını uygun gördüğü işlerdir. Sünnet, dinî bilgi elde etme bakımından, Kur’an’dan sonra ikinci kaynak durumundadır. Sünnet’in hadisle eş anlamlı olduğunu kabul eden bilginler sünneti kavli (sözlü), fiili (eylemsel) ve takriri (onaysal) olarak üçe ayırmışlardır. Buna göre; Sözlü sünnet, Hz. Muhammed’in söylediği sözlerden oluşur. Peygamberimizin, “Sizden biri kendisi için istediğini kardeşi için istemedikçe (olgun) mümin olamaz.” anlamındaki sözü, sözlü sünnete örnektir. Peygamberimizin bu tür sözlerine hadis denir.

Peygamberimizin yaptığı dinî uygulamalara fiili sünnet denir. Namaz, hac, zekât ve oruç gibi ibadetlerde ilgili tutum ve davranışları Peygamberimizin uygulamalarından öğreniyoruz, örneğin Peygamberimiz, “Hac ile ilgili yapacaklarınızı benden öğrenin.” buyurmuştur. Fiili sünnete diğer bir örnek de Ebu Humeyd’in rivayet ettiği şu hadistir: “Resulullah (namazda) secde ettiği zaman alnını ve burnunu yere koyardı.” Peygamberimiz, bazen arkadaşlarının yaptığı işleri ve söylediği sözleri reddetmeyip sessiz kalmış veya onayladığını gösteren bir davranışta bulunmuştur. Bu onaylama durumu takriri sünnet olarak adlandırılır. Örneğin su bulamadığı için teyemmüm alarak namaz kılan bir kimse, namazdan sonra su bulduğu hâlde namazını yeniden kılmamış, Peygamberimiz de buna ses çıkartmamıştır. Böylece yapılan işi onaylamıştır.

{ Add a Comment }