Merkantilizm Nedir Osmanlı Devletini Nasıl Etkilemiştir:

MERKANTİLİZM: 1500 – 1200 yılları arasında (Orta Çağ’ın sonu – Sanayi Devrimi) kalan dönemdir. Avrupa’ya özgüdür. Orada doğmuş ve gelişmiştir. Bir mal satmak anlamına geldiği gibi ithalatı kısıtlayıp ihracatı teşvik eden bir ticaret modeline verilen addır.

1500 – 1800 yılları arası bir keşifler dönemidir. Bulunan yeni ülkelerden Avrupa’ya değerli madenler getirilmiştir. Gelen değerli madenler Avrupa’da fiyatların hızla artmasına yol açmıştır. Değerli madenleri ülkede tutmak ve bu madenlerin dışarıya çıkmasını engellemek merkantilizmin ana amacı olmuştur.

Bu teoriye göre bir milletin gücü anaparanın miktarına bağlıdır. Ekonomik Servet ve anapara ise devletin elinde tuttuğu altın, gümüş miktarı ve ticari değer ile anlaşılırdı. Bu anlayış Avrupa devletlerini iç ve dış ticarete önem vermeye yöneltmiştir. Avrupalı devletlerin yeni yollar aramalarının birbirleriyle sömürge, ham madde ve pazar rekabeti içine girmelerinin temelinde merkantilizm anlayışı yatmıştır.  

Osmanlı Devleti Avrupa’nın bu şekilde dış pazarlara yönelmesine karşılık daha çok iç piyasada halkın ihtiyaçlarını karşılamayı hedeflemiştir. Avrupa tarım ve sanayi alanında üretimi çok artırmışken Osmanlı Devleti gelir olarak toplanan vergileri tercih etmiştir.

Osmanlı Devletinin güçlü olduğu dönemlerde verdiği ticari kapitülasyonlar bu dönemde Avrupalı devletlerin merkantilizm politikasını uygulamasını kolaylaştırmış, Osmanlı pazarlarının Avrupa ürünleri ile dolmasına neden olmuştur. Bu durum Osmanlı Devletinin gelişmesini engellemiş Osmanlı Devletindeki esnafları iş yapamaz hale getirmiş, zamanla sosyal dengeyi bozmuştur. Buna karşılık Avrupalı devletlerin gelirlerini artırmıştır. Osmanlı Devleti Avrupalı devletlerin pazarı haline gelmiştir.