Etiket: kuzey yarımkürede

Sıcaklığın Yeryüzündeki Dağılışı

Ocak Ayı Sıcaklık Dağılışı

– Ocak ayında Kuzey Yarımkürede kış; Güney Yarım kürede yaz yaşandığından en yüksek sıcaklıklar Güney Yarımkürede ölçülür.

– En düşük sıcaklıklar Sibirya’nın kuzeydoğusunda yaşanmaktadır. Bu durumun oluşmasında karasallık etkili olmuştur.

– Sıcaklıkların en yüksek olduğu yer Afrika’nın güneyi ile Avustralya kıtasının orta kesimleridir.

– İzoterm eğrilerinin uzanışı incelendiğinde Kuzey Yarımkürede karalar üzerinde güneye doğru çıkıntı yaptığı görülür. Bu durum karaların daha soğuk olduğunu gösterir.

– Okyanusların batı kıyıları doğu kıyılarına göre daha sıcaktır. Bu durum sıcak su akıntılarının ve batı rüzgârlarının bir sonucudur.

Temmuz Ayı Sıcaklık Dağılışı

– Temmuz ayında Kuzey Yarımkürede yaz Güney Yarımkürede kış yaşandığından en yüksek sıcaklıklar Kuzey Yarımkürede yaşanmaktadır.

– Güney Yarımkürede en düşük sıcaklıklar Antarktika’da görülür.

– izoterm eğrileri Kuzey Yarımkürede karalar üzerinde kuzeye yönelmektedir. Bu durum karaların denizlere göre daha sıcak olduğunu göstermektedir.

– Güney Yarımkürede izotermlerin daha düzenli bir uzanış göstermesinin nedeni denizlerin geniş yer kaplamasıdır.

– Kuzey Yarımkürede kış sıcaklıkları Güney Yarımküreden daha yüksektir. Bunun nedeni kuzeyde karaların geniş yer tutmasıdır.

Dünya Ortalama Yıllık Sıcaklık Dağılışı

– Dünyanın şeklinin bir sonucu olarak sıcaklık değerleri Ekvatordan kutuplara gidildikçe azalır.

– Kuzey Yarımküre, Güney Yarımküreden daha sıcaktır. Bu durumun ortaya çıkmasında karaların Kuzey Yarımkürede geniş yer tutması etkili olmuştur.

– Kıtaların, Kuzey Yarımküre’de batı kıyıları daha sıcaktır. Bu durumun ortaya çıkmasında sıcak su akıntıları ile batı rüzgârları etkili olmuştur.

– Kuzey Yanmkürede sıcaklık farklılıkları daha fazla, sıcaklık dağılışı daha dengesizdir. Çünkü karalar geniş yer tuttuğundan burada karasallık etkili olmuştur.

– Kuzey kutbunda sıcaklık değerlerinin düşük olması da karaların burada fazla alan kaplamasının bir sonucudur.

 

{ Add a Comment }

Coğrafya Özel Tarihler Konu Anlatımı

Eksen eğikliğine bağlı olarak Kuzey ve Güney Yarım kürede aynı tarihlerde farklı özellikler yaşanmaktadır.

A) Ekinoks Tarihleri

21 Mart (İlkbahar Ekinoksu):

  • Bu tarihte güneş ışınları öğle vakti Ekvatora dik açıyla düşer. Ekvatorda gölge boyu sıfır olur.
  • Aydınlanma çemberi kutup noktalarından geçer. Bu nedenle Dünyanın tümünde gece-gündüz eşitliği yaşanır, bu duruma ekinoks denir.
  • 21 Martta Kuzey Yarımkürede ilkbahar başlarken, Güney Yarımkürede sonbahar başlar.
  • Bu tarihten itibaren Kuzey Yarımkürede gündüz süresi gece süresinden daha uzun, Güney Yarım kürede ise gece süresi gündüz süresinden daha uzun olmaya başlar.
  •  21 Martta Kuzey Kutup noktası, altı ay sürecek olan gündüzü, Güney Kutup noktası ise altı ay sürecek olan geceyi yaşamaya başlar.
  • Ekvatora eşit uzaklıktaki yerler bu tarihte güneş ışınlarını aynı açıyla alırlar. Buralarda, aynı boydaki cisimlerin gölge boyları da bu tarihte birbirine eşit olur.
  • Aynı meridyen üzerinde her yerde güneş aynı anda doğar, aynı anda batar.
  • 45° paralellerinde, öğle vaktinde, cismin boyu gölge boyuna eşit olur.

Not: Orta kuşak ülkelerinde Güneş 21 Mart tarihinde tam doğudan doğarak ufukta yükselir ve öğle vaktinde en yüksek noktaya ulaşır, öğleden sonra batıya doğru ilerleyerek akşam saatlerinde batıda ufuktan kaybolur.

23 Eylül ( Sonbahar Ekinoksu):

  • Güneş ışınları Ekvatora dik açı ile ulaşır.
  •  Güney Yarımkürede ilkbahar başlarken, Kuzey Yarımkürede sonbahar başlar. Ekvatorda gölge boyu sıfır olur.
  • 23 Eylülden itibaren Güney Yarımkürede gündüz süresi gece süresinden daha uzun, Kuzey Yarımkürede ise gece süresi gündüz süresinden daha uzun olmaya başlar.
  • Bu tarihte Güney Kutup noktası, altı ay sürecek olan gündüzü, Kuzey Kutup noktası ise altı ay sürecek olan geceyi yaşamaya başlayacaktır.
  • Dünyanın tümünde gece gündüz süresi eşit olur. (Ekinoks).
  •  Bu tarihten itibaren Kuzey Yarımküre’de gece süresi gündüz süresinden, Güney Yarımkürede gündüz suresi gece süresinden uzun olur.
  • Aynı meridyen üzerindeki noktalarında Güneş aynı anda doğar ve batar.

B) Gündönümü Tarihleri

21 Haziran (Yaz Gündönümü):

  • Bu tarihte güneş ışınları öğle vakti Yengeç Dönencesine dik açı ile ulaşır. Yengeç Dönencesi üzerindeki cisimlerin öğle vakti gölge boyu sıfırdır.
  • 21 Haziranda aydınlanma çemberi Kuzey Kutup dairesinin tamamını aydınlık Güney Kutup dairesinin tamamını karanlıkta bırakacak şekilde kutup dairlerine teğet geçer. Bundan dolayı Kuzey Kutup dairesinde 21 Haziran gününün tamamı aydınlık Güney Kutup dairesinin tamamı karanlık geçer.
  • Bu tarihte Kuzey Yarımkürede en uzun gündüz en kısa gece yaşanırken Güney Yarımkürede ise tam tersi durum görülür.
  • 21 Hazirandan itibaren Kuzey Yarımkürede yaz mevsimi Güney Yarımkürede ise kış mevsimi başlar.
  •  Bu tarihte Kuzey Kutup noktasında öğle, güney kutup noktasında ise gece yarısı yaşanmaktadır.
  • 21 Haziranda Kuzey yarımkürede kuzeye gidildikçe gündüz süresi uzar. Güneye gidildikçe gündüz süresi kısalır.
  • Bu tarihten sonra Kuzey Yarımkürede gündüzler kısalmaya başlar.

21 Aralık (Kış Gündönümü):

  • Bu tarihte güneş ışınları öğle vakti Oğlak Dönencesine dik açı ile ulaşır. Oğlak Dönencesi üzerindeki cisimlerin öğle vakti gölge boyu sıfırdır.
  • 21 Aralıkta aydınlanma çemberi Güney Kutup dairesinin tamamını aydınlık Kuzey Kutup dairesinin tamamını karanlıkta bırakacak şekilde kutup dairelerine teğet geçer. Bu tarihte Güney Yarımkürede en uzun gündüz en kısa gece yaşanır.
  • Bu tarihten itibaren Kuzey Yarımkürede kış mevsimi Güney Yarımkürede ise yaz mevsimi başlar.
  • 21 Aralıkta Güney Yarımkürede güneye gidildikçe gündüz süresi uzar.
  • 21 Aralıkta kuzeye gidildikçe gece süresi uzar. Güneye gidildikçe gündüzler uzar.

Not: Kuzey kutup dairesinde güneşin ufukta hiç batmadığını gösteren bu resim günün farklı saatlerinde çekilmiş resimlerin birleştirilmesi ile hazırlanmıştır.

{ Add a Comment }