Yeryüzünde ortaya çıkan tüm kaya ve toprak hareketleri kütle hareketleri olarak isimlendirilir. Kütle hareketlerinin oluşumuna neden olan faktörler şunlardır.

KÜTLE HAREKETLERİNİN NEDENLERİ

1) Kayaç Yapısı: özellikle geçirgen ve yumuşak kayaç türleri hareket etmeye oldukça müsaittir, örneğin sert ve sağlam bir kaya türü olan granitlerde kütle hareketleri görülmezken, kumtaşı ve marn gibi daha zayıf kayaçlarda kütle hareketlerine rastlanmaktadır.

2) Eğim: Eğim kütle hareketlerinin temel etkenidir. Yerçekimi eğimli yüzeylerde kendini daha fazla hissettirir. Bu nedenle kütle hareketleri eğimli yüzeylerde oldukça etkilidir.

3) Yağış: Yağış miktarı topraktaki su miktarını etkilediğinden kütle hareketlerinin tetikleyicisidir. Islak yüzeyler daha kaygan ve harekete uygundur.

4) Bitki örtüsü: Bitki örtüsü kütle hareketlerinin oluşmasında etkili değildir. Ancak bitki örtüsünün tahrip edildiği çıplak yüzeyler kütle hareketlerinin hızlanmasına neden olur.

KÜTLE HAREKETİ TÜRLERİ

Heyelan: Toprak tabakasının altındaki ana kaya ile birlikte yer değiştirmesine, heyelan adı verilir. Devrilme, kayma ve akma gibi türleri vardır, özellikle killi ara tabakaların bulunduğu yörelerde görülür. Yağış miktarının fazla olduğu mevsimlerde toprak suya doymuş olduğu için ağırlaşmaktadır. Ağırlaşan örtü kütlesi killi tabaka boyunca yer değiştirir. Heyelan olayı sırasında çok büyük kütleler yer değiştirir. Heyelan çevreye verdiği zararlar nedeniyle aynı zamanda bir doğal afettir. Kütle hareketleri özellikle ilkbahar aylarında görülür. Bunun başlıca nedeni kar erimeleri ve yağışlardır. Heyelanlar bazen insan yaşamı için tehdit olabilmektedir. Bu bakımdan heyelan alanlarının belirlenmesi ve buralarda konut yapımına engel olunması gerekmektedir.

Toprak Kayması: Ana kayadan bağımsız olarak toprak ve ayrışma ürünlerinin eğim boyunca hareket etmesine toprak kayması denir. Toprak kayması genellikle yağışın fazla olduğu mevsimde toprağın su ile aşırı yüklenmesi sonucunda oluşur. Yumuşak dolgularda yağış ve eğim koşulları toprak kaymalarına neden olur.