Fransa’ya Tanınan Kapitülasyonların Osmanlı Devletine Etkisi:

Osmanlı Devleti ile Fransa’nın yakınlaşması Kanuni döneminde başlamıştır. Kanuni Sultan Süleyman, Fransa Kralı I. Fransuva‘ya Kutsal Roma-Germen İmparatoru Şarlken‘e karşı yardımda bulunmuştur. Kanuni Osmanlı’ya karşı Hıristiyan birliği oluşturulmaması amacıyla Fransa’ya bazı ayrıcalıklar tanınmıştır.

Kanuni, Fransa’ya verilen kapitülasyonların devlet zayıfladığında aleyhine olacağını Öngördüğünden, iki hükümdarın hayatlarında geçerli olması şartını koydurmuştur. Ancak Fransa her padişah değişikliğinde verilen ayrıcalıkların devam ettirilmesini sağlamıştır.

1740 yılına gelindiğinde ise Fransa’ya yerilen kapitülasyonlar sürekli hale getirilmiş. Bu duruma XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin imzaladığı son kârlı antlaşma olan 1734 Belgrad Antlaşması‘na Fransa’nın arabuluculuk yapmasının etkisi olmuştur. Osmanlı padişahı I. Mahmut ve XV. Luis arasında imzalanan sözleşmeye göre kapitülasyonlardan geçici maddesi kaldırılarak sürekli hale getirilmiştir.

Osmanlı Devleti XVI. ve XVII. yüzyıllarda gücünü koruduğu için bu kapitülasyonlardan yararlanıyordu. Ancak XVIII. yüzyılda Avrupa Sanayi İnkılabı‘nı gerçekleştirirken buna cevap veremeyen Osmanlı Devleti kapitülasyonlar sonucu Avrupalı devletlerin pazarı haline gelmiştir. Bu durum Osmanlı ekonomisinin çökmesine ve Osmanlı Devletinin siyasi ve sosyal olarak çözülmeler yaşamasına etki etmiştir.