Etiket: ıslahatlar

2. Mahmut Dönemi Islahatlarının Özellikleri – Kısaca

II.Mahmut’un Getirdiği Yeniliklerin Özelliği:

II.Mahmut daha önceki dönemlerden farklı olarak Osmanlıyı içinde bulunduğu kötü durumdan kurtarabilmek amacıyla daha köklü düzenlemeler getirmiş ve daha geniş çaplı yenilik hareketlerine girişmiştir. Fakat bu düzenlemeler yapılırken, eski anlayışla işleyen kurumların da devam etmesine göz yumulmuş olması, ıslahatların daha iyi sonuçlar vermesine engel olmuştur.

{ Add a Comment }

2.Mahmut Döneminde Eğitim ve Kültürel Alanda Islahatlar

II.Mahmut Döneminde Eğitim ve Kültürel Alanda Yapılan Islahatlar:

  • Medreselerin yanında Avrupa tarzında eğitim veren kurumlar açıldı.
  • İlköğretim zorunlu hale getirildi.
  • Avrupa‘ya İlk kez öğrenci gönderildi.
  • Yüksek öğretime öğrenci yetiştirmek için Rüştiye (Ortaokul) ve Mekteb-i Ulumu Edebiye gibi orta dereceli okullar açıldı.
  • Kız rüştiyeleri kuruldu.
  • Devlet memuru yetiştirmek için Mekteb-i Maarif-i Adliye Bunun yanında Mekteb-i Harbiye (Harp Okulu), Mekteb-i Tıbbiye (Tıp Fakülteleri), Mızıka-yı Hümayun (Bando Okulu) gibi yüksekokullar açıldı.
  • Takvim-i Vekayi adıyla ilk resmi gazete çıkarıldı.

2.Mahmut döneminde Avrupa tarzında okulların açılması ve buna karşın eskilerin devam etmesi Osmanlı Devleti’nde kültür çatışmasına neden olmuştur. Eğitimde doğan bu iki başlılık Cumhuriyet döneminde çıkarılan Tevhidi Tedrisat Kanunu ile ortadan kaldırılmıştır.

{ Add a Comment }

2.Mahmut Döneminde Askeri Alanda Islahatlar

II.Mahmut Döneminde Askeri Alanda Yapılan Islahatlar:

  • Nizamı Cedit ordusuna benzer Sekbanı Cedit ordusu kurulmuştur. Alemdar Mustafa Paşa’nın gayretleri ile kurulan bu ocak, Yeniçerilerin kendilerine alternatif olarak görmesinden dolayı kapatılmıştır.
  • 2.Mahmut, Yeniçeri Ocağı‘nda ıslahat yaparak eğitimi zorunlu tutmuş, ulufe alım satımını yasaklamıştır.
  • 2.Mahmut tarafından Eşkinci Ocağı adı yerilen yeni bir ocak kurulmuştur. Yeniçerilerin bu ocağın açılmasına tepki göstermesi üzerine II. Mahmut halkın ve diğer askerlerin desteğini alarak 1826 yılında Yeniçeri Ocağı‘nı kaldırmıştır. (Vakayı Hayriye)
  • Yeniçeri Ocağı‘nın kaldırılmasından sonra yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye adıyla bölük, tabur, alay şeklinde düzenlenen yeni bir askeri teşkilat kuruldu.
  • Eyaletlerde Tımarlı sipahilerin ortadan kalkmasıyla meydana gelen askeri boşluğu doldurmak için 1834 yılında Redif Birlikleri oluşturuldu.

{ Add a Comment }

18.Yüzyıl Islahatları ve Islahatçıları

18.Yüzyıl Islahatçıları Kimlerdir – 18. Yüzyılda Yapılan ıslahatlar:

18.yüzyıldan itibaren gerçekleştirilen ıslahatlarda Avrupa’daki gelişmelerin etkisi altında kalınmıştır. Avrupa’daki ilim ve teknik alanındaki gelişmeler takip edilerek Osmanlı devlet sisteminde uygulanmaya ve bu şekilde gerilemenin önüne geçilmeye çalışılmıştır.

 1.Mahmut Dönemi Islahatları

Avrupa’da meydana gelen gelişmelere ayak uydurulmaya çalışılmış, Avrupa tarzı ıslahatlarla ordu yeniden düzenlenmek istenmiştir.

  • Osmanlı hizmetine giren Fransız Kont de Bonneval askeri ıslahatlarla ilgili raporlar hazırlamıştır.
  • Humbaracı Ocağı yeniden düzenlenmiş, Üsküdar’da bir Humbaracı kışlası yaptırılmıştır.
  • Subay ihtiyacının karşılanabilmesi amacıyla Kara Mühendishanesi (Mühendishane-i Berr-i Hümayun) açılmıştır.

3. Mustafa Dönemi Islahatları

  • Macar asıllı Baron dö Tot Sürat Topçuları Ocağı’nı kurmuştur.
  • Top imalathaneleri açılmıştır.
  • Osmanlı donanmasının subay ihtiyacını karşılamak amacıyla Deniz Mühendishanesi (Mühendishane-i Bahr-i Hümayun) açılmıştır.
  • Fransızca bazı eserler Türkçeye tercüme edilmiştir.
  • İlk defa bu dönemde iç borçlanma (esham) yoluna gidilmiştir.

3. Selim Dönemi Islahatları

3.selim döneminde devletin siyasi, ekonomik, askeri, dengeleri bozulmuş durumdaydı. 3.Selim bu yüzden hükümdarlığı, döneminde planlı ve programlı olarak ıslahat hareketlerine girişti, 3.Selim bu amaçla;

  • Devletin içinde bulunduğu durum ve sorunların çözümü için raporlar (Layiha) hazırlattı.
  • Bir danışma meclisi (Meclis-i Meşveret) oluşturarak ıslahat yapma kararı aldı.
  • Avrupa’ya daimi elçiler gönderdi. Buradaki amacı Avrupa’daki gelişmeleri yakından takip etmek ve Osmanlı Devleti hakkındaki düşüncelerini öğrenmektir. Paris, Londra, Viyana ve Berlin’e elçiler göndermiştir.
  • Nizamıcedit adında bir ordu meydana getirdi. Bu ordunun giderlerini karşılamak amacıyla İradıcedit adında bir hazine oluşturdu. Ordunun eğitimi için Levent ve Selimiye kışlaları kuruldu.
  • Yabancı dil eğitimine Önem verildi.
  • Birçok kitap Türkçeye tercüme edilerek kültürel gelişim sağlandı.
  • Paranın değerini koruması için tedbirler alındı vergi düzenlemeleri yapıldı.
  • Vezirlerin sayısı ve görev süreleri yeniden belirlendi ve kadıların görev yerlerine gitmeleri sağlandı.
  • Mühendishaneiberrihümayun (Kara Mühendis Okulu) adında yeni bir askeri okul açıldı.
  • Avrupa’dan yabancı uzmanlar getirilerek lağımcı, topçu, humbaracı ocakları teknik sınıf olarak yeniden düzenlendi.
  • Denizciliğe önem verildi, tersaneler onarılarak işler hale getirildi.
  • Yeniçeri ocağını aşamalı olarak kaldırmak istedi.
  • Musikiye önem yerildi.
  • Darü’t Tıbatü’l Amire adlı devlet matbaası kuruldu.

3. Selim‘in idari, askeri ve ekonomik alanda giriştiği bu köklü ıslahatlar devleti yüzde yüz dağılmaktan kurtaramadı. Fakat çağdaşlaşmak amacıyla yapılan bu icraatlar kendinden sonraki devlet yöneticilerine örnek teşkil etmiştir.

1.Abdülhamit Dönemi Islahatları

  • Kapıkulu ocaklarında sayım yapılarak maaşlı asker sayısı belirlenmeye çalışılmıştır.
  • Ulufe alım satımı yasaklanmıştır.
  • Sürat Topçuları Ocağı geliştirilmiştir.
  • Avrupa’dan getirilen subaylar Osmanlı ordusunun eğitiminde görevlendirilmiştir.
  • İstihkam Okulu açılmıştır.
  • Yabancı mallara karşı yerli malının kullanımı teşvik edilmiştir.

{ 2 Comments }

18. Yüzyıl Islahatlarının Genel Özellikleri

18.Yüzyılda Yapılan Islahatların Nitelikleri:

  • Osmanlı Devleti’nin batının gerisinde kaldığı anlaşıldığından, Avrupa örnek alınarak yapılmıştır.
  • Bu dönemde gerilemenin gerçek nedenleri üzerinde durularak çözüm bulma yoluna gidilmiştir.
  • Savaşların yenilgiyle sonuçlanması ve toprak kayıpları nedeniyle ıslahatlar daha çok askeri alanda yapılmıştır.
  • Islahatlar, şahıslara bağlı kalması, halkın desteğinin alınamaması ve çıkarları zedelenen toplum kesimlerinin tepkileri yüzünden süreklilik gösterememiştir.( Padişahlar ve bazı devlet adamları tarafından yürütüldüğünden, halk ıslahatları anlayamamış ve halkın yeterince desteği olmamıştır.)
  • 17.yüzyıl ıslahatlarına göre daha sistemli ve daha geniş kapsamlı yapılmış, fakat Osmanlı Devleti’ni çöküntüden kurtaramamıştır.

{ Add a Comment }

Lale Devri Islahatlarının Genel Özellikleri

Lale Devri Islahatlarının Nitelikleri:

  • Sivil mimari anlayışı gelişmiştir. Evler, saraylar, yalı ve köşkler yeni tarz ile yapılmaya başlamıştır.
  • Doğudan birçok eser, kurulan Tercüme Heyeti tarafından Osmanlıcaya çevrilmiş ve bilimsel çatışmalar artmıştır.
  • Bu dönemde Avrupa’nın gerisinde kalındığı kabullenilmiş ve ıslahat hareketlerinde Avrupa örnek alınmıştır.

Lale Devri’nden itibaren özellikle saray ve yüksek tabaka mensupları arasında, batılılaşmaya yönelik büyük bir eğilim başladı. Batı ürünleri, süs eşyaları ve sanat eserleri Osmanlı ülkesine girdi.

{ Add a Comment }

17. Yüzyıl Islahatlarının Genel Özellikleri

17. Yüzyıl Islahatları Neden Başarısız oldu:

  • Kişilere bağlı kalmış devamlılık olmadığı için sonuca ulaşamamıştır.
  • Problemlerin kaynağına inilmeden çözüm arandığı için köklü ve kalıcı olmamıştır.
  • Duraklamanın farkında olunmadığı için Avrupa’dan yardım alınmamıştır.
  • Islahatlar daha çok askeri alanda yapılmıştır.
  • Baskı ve şiddet yoluyla ıslahatlar uygulanmaya çalışılmış bu tutum halkın ıslahatları benimsemesini engellemiştir.
  • Yeniçeri devlet adamları, saray kadınları ve ulema ıslahatlara engel olmaya çalışmışlardır.

{ Add a Comment }

Duraklama Dönemi Islahatları Neden Başarısız Olmuştur

17. Yüzyıl (Duraklama Dönemi) Islahatlarının Genel Özellikleri:

  • Kişilere bağlı kalmış, ıslahatçı devlet adamlarının sık sık değiştirilmesi ya da öldürülmesi nedeniyle sonuçlanamamıştır.
  • Sorunların temeline imlemediğinden duraklamaya çözüm getirilememiştir.
  • Kuvvet ve şiddet yoluyla ülkede asayişin sağlanması hedeflenmiştir.
  • Avrupa’daki bilimsel gelişmelere kayıtsız kalındığından köklü çözümler getirilememiştir.

XVII. yüzyıl ıslahatlarını yapan devlet adamları Osmanlı’yı dünyanın en büyük gücü saydıklarından Avrupa’yı örnek almamış, Osmanlı’nın yükselme dönemine (Kanuni devri gibi) geri dönmeyi amaçlamışlardır.

{ Add a Comment }

Duraklama Dönemi Islahatları Genel Özellikleri

Duraklama Dönemi Islahatları Neden Başarısız Olmuştur:

Bu dönemde Osmanlı Devleti’nin içine düştüğü durum tam olarak değerlendirilemediğinden, sorunların kaynağına inilmemiş, köklü çözüm yolları ortaya konulamamış, bu yüzden yapılan ıslahatlar o anki görünen sorunu ortadan kaldırmaya yönelik olmuştur.

Avrupa hızlı bir gelişme içerisine girmiş, bilim ve teknikte önemli ilerlemeler kaydetmiştir.

  • Osmanlı, Avrupa’nın ileriye gittiğini bu dönem içerisinde fark edememiş, Yükselme döneminde ulaştığı büyüklüğün etkisinde kalmıştır.
  • İyi niyetle göreve gelen ve devletin durumunu iyileştirmeye çalışan padişah ya da devlet adamları, çıkar çevreleri tarafından yıpratılmış, yeniçeriler kışkırtılarak ayaklanmaları sağlanmış, bu ayaklanmalar sonucunda da yöneticiler görevlerinden alınmıştır.
  • Bu dönem ıslahatları genelde baskı ve şiddete dayanmış, zor kullanılarak gerçekleştirilmiş, sindirme politikası güdülmüştür. Bu nedenle baskı ortadan kalkınca bozulmalar tekrar belirmiştir.
  • Devletin kuruluşunda ve yükselişinde çok büyük katkısı olan Yeniçeri Ocağı, bu dönemde bozulmuş, eski ruhunu kaybetmiş, çıkarlar ön plana çıkmış, vasıfsız kişiler orduya alınmış, devlet en önemli kurumunu kaybetmiştir.
  • Islahatlar genelde şahıslara bağlı kalmıştır. Bu nedenle ıslahatçı kişilerin ölmesi ya da devlet görevinden uzaklaşması üzerine ıslahatlar yarım kalmıştır.
  • Avrupa devletlerinin, Osmanlı Devleti’ne karşı bir araya gelmeleri ve ittifaklar kurmaları, Osmanlı Devleti’ni zor durumda bırakmıştır.

{ Add a Comment }