Etiket: insan davranışlarını

Psikolojinin Konusu ve Amaçları – Kısaca

Psikolojinin konusu insan davranışlarıdır. İnsan davranışlarını tanımak için, insanı anlamak ve açıklamak gerekir. Bunun içindir ki psikoloji bilimi bireylerin davranışlarını tek tek ele almak zorundadır. Bu durum onu diğer bilimlerden farklı kılar. Bireysel bir bilim olmasını sağlar. Çünkü hiçbir insanın davranışları birbirine benzemez, örneğin; zekâ, kişilik, karakteri ve algılama bütün bireylerde farklıdır. Psikoloji bilimi insan davranışlarını ele alırken tek tek ele almalı ve buna göre açıklamalıdır.

Psikolojinin Amaçları Maddeler Halinde – Kısaca

  • İnsan davranışlarını tanımak ve anlamak o İnsan davranışlarının nedenlerini açıklamak
  • İnsan davranışlarını çevre içindeki durumlarını açıklamak
  • İnsanlardaki davranış bozukluklarını bilimsel bir yöntemle teşhis ve tedavi etmek
  • İnsanın davranışlarına etki eden bütün yönlerini anlamak ve açıklamaktır.

{ 1 Comment }

Psikolojide Davranış Çeşitleri

Diğer canlılardan farklı bir yapıya sahip olan insan, davranış yönü ile de çeşitlilik gösterir. Psikoloji insan davranışlarının bilimi olduğundan bireyin değişik türden davranışlarını sürekli olarak inceler ve bireye kendi davranışlarının nedenlerini daha iyi anlama olanağı verir. Bu amaçla da psikoloji insan davranışlarını iki ana başlık altında toplamıştır.

1- Gözlemlenebilme durumuna göre davranışlar
2- İsteğe bağlı olma durumuna göre davranışlar

1- Gözlemlenebilme Durumuna Göre Davranışlar

 a) Gözlemlenebilen Davranışlar: Davranışlarımızın bir kısmı dışarıdan bakıldığında herkesin aynı şekilde algılayacağı davranışlardır. Fiziksel yapımızla ifade ettiğimiz bu davranışlar gözlemlenebilir davranışlardır. Spor yapmak, yemek yemek, koşmak vb.

b) Gözlenemeyen Davranışlar: İnsan davranışlarının bir kısmı da dışarıdan bakıldığında gözlenemeyen nitelik taşır. Bu davranışları daha çok zihinsel süreçler olarak da ifade edebiliriz. Bu davranışların, yalnızca biz farkında oluruz. Bazen de bunları cümlelerimizle, davranışlarımızla ifade edebiliriz. Sevmek, nefret etmek, üzülmek gibi…

2- İsteğe Bağlı Olma Durumuna Göre Davranışlar

a) İradeli Davranışlar: Günlük yaşantımız sırasında ortaya koyduğumuz davranışların bir kısmını seçimde bulunarak gerçekleştiririz. İnsanı diğer canlılardan ayıran en önemli özelliklerden biri olan irade, yaşantımıza yön verme noktasında Verdiğimiz kararların da temelinde bulunur. İradeli davranışlardır. Bilgisayar kullanma, telefon açma, yazı yazma vb.

b) İrade Dışı Davranışlar: Yaşantımız sırasında ortaya koyduğumuz bazı davranışlar irademiz dışında ortaya çıkar. Bu tür davranışlarda herhangi bir şekilde tercih yapma söz konusu değildir. Bu tür davranışların çoğunda birey yaptığının farkında değildir. Refleks davranışları, uyurgezer yürüme, hipnoz halinde yapılan davranışlar irade dışı yapılan davranışlardır.

{ Add a Comment }

Psikolojinin Amaçları – Maddeler Halinde

Psikolojinin amaçlarını 4 ana başlık altında toplamak mümkündür:

1- İnsan Davranışlarını Tanımlama:  Psikoloji öncelik olarak davranış kavramını ve bu kavram kapsamında ele aldığı konuları tanımlama amacı güder. Bu aşamada “öğrenme nedir”, “davranış nedir”, “zekâ nedir” gibi soruların cevapları ortaya konulur. Bilindiği gibi bütün bilimler öncelikle işlenecek konu ile ilgili kavramlara açıklık kazandırmayı amaçlar. Bunun için temel kavramların sınırlarının belirlenmesi yani tanımlanması gerekir. Nasıl ki fizik bilimi “ses, ışık, elektrik vb. nedir?” sorularına cevap aramaya, bu kavramları tanımlayarak başladığı gibi psikoloji bilimi de olayları ve temel kavramları tanımlama amacı güder.

2- İnsan Davranışlarını Anlama ve Açıklama:  Davranışları anlamak; davranışın nedenini bulmak ve neden-sonuç ilişkisi kurarak açıklamaktır. Örneğin uzun süre stres altında kalan bireyde fizyolojik ve psikolojik bozukluklar görülür. Psikoloji bu bozuklukları insanın yaşadığı gerginliklerle açıklar. Ayrıca tanımlanan olayların veya kavramların nasıl oluştuğunu açıklama ve anlama bilimsel çalışmaların ikinci amacını oluşturur. Burada olayın içeriğini anlamak amacı ile “nasıl” sorusuna cevap aranır.

3- İnsan Davranışlarını Önceden Kestirebilme: Psikoloji bir davranışa bir açıklama getirmişse, aynı davranışın hangi koşullarda yeniden ortaya çıkacağını da önceden bilinebilir. Örneğin kaygının nedenlerini anlamış ve açıklayabilmişsek hangi koşullarda, ne zaman ortaya çıkacağımda bilebiliriz. Bu durumu öngörü olarak da ifade edebiliriz. Öngörü, gelecekte olabilecekleri önceden tahmin etme imkânı sunar. Öngörüye dayanılarak gelecekle ilgili planlamalar yapılır, tedbirler alınır.

4- İnsan Davranışlarını Etkileme ve Kontrol: Psikoloji davranışları etkilemek ve kontrol etmek amacındadır. Davranışın nedenleri, hangi koşullarda ortaya çıktığı anlaşılıp açıklanabilmişse, bu davranış çeşitli yollarla değiştirilebilir. Klinik psikoloji ve eğitim psikolojisi gibi uzmanlık alanları, insan davranışlarını etkileme ve değiştirme konusuyla ilgilidir. Örneğin öğrenme üzerinde etkili olan koşullar biliniyorsa, insanların daha kolay ve kalıcı bilgi edinmeleri sağlanabilir. Davranışların kontrol altına alınması konusunda psikolojide farklı görüşler vardır. Özellikle hümanistik yaklaşımın temsilcileri davranışların kontrol edilmesinin insan özgürlüğünü sınırladığı gerekçesiyle bu amaca karşı çıkarlar.

{ Add a Comment }