Osmanlı Devleti’nde merkeze uzak eyaletlerin gelirlerinin açık artırma yoluyla merkeze hazineye aktarılmasına verilen isimdir. İltizam sistemi XVII. Yüzyılda tımar sisteminin bozulmasıyla Anadolu ve Balkanlarda yaygınlaştırılmıştır.

İltizam Sisteminin Yararları

Mültezimler, iltizam aldıkları bölgenin vergilerini devlete peşin öder, daha sonra da o bölgenin vergilerini kendi toplardı. Devlet böylece nakit para sıkıntısını giderirdi.

İltizam Sisteminin Zararları

Mültezim iltizam aldığı bölgenin yöneticisi konumuna gelmiştir. Verdiği miktarın fazlasını halktan almaya çalışmıştır. Bu yüzden halk ağır vergileri ödeyemediği için toprağını terk etmek zorunda kalmıştır. Bu da üretimin düşmesine, devletin ekonomisinin bozulmasına neden oldu.

iltizam sisteminin uyguladığı araziye mukataa, ihale sisteminin adına iltizam, ihale neticesinde vergileri toplayanlara mültezim deniyordu.