Hac, Müslümanların belli zamanlarda Kâbe’yi ve çevresindeki diğer yerleri ziyaret etmesidir. Hac, hem mal hem de beden ile yapılan bir ibadettir. Haccın bir kimseye farz olması için; akıllı ve ergenlik çağına girmiş olması, Müslüman olması, kendi gereksiniminden başka hacca gidip dönünceye kadar kendisinin ve ailesinin geçimini sağlayacak kadar gelire sahip olması gereklidir.

Hac ile İlgili Kavramlar

  • İhram: Hacda giyilmesi gereken dikişsiz elbisedir.
  • Tavaf: Hacıların, Kâbe’nin etrafında dönmeleridir.
  • Sa’y: Safa ile Merve arasında gidip gelmedir.
  • Vakfe: Arafat ve Müzdelife’de bir süre durmaktır.

Hac ile İlgili Mekânlar

  • Kâbe: Kur’an’da belirtildiğine göre Allah’a ibadet etmek için yapılan ilk binadır. Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail tarafından yapılmıştır. Müslümanların namaz kılarken döndükleri kıbledir. Kâbe’de Hacerü’l Esved denilen kutsal bir taş bulunur.
  • Safa ve Merve: Kâbe’nin doğusunda bulunan iki tepenin adıdır.
  • Arafat Dağı: Mekke’nin yaklaşık 25 km. güneydoğusunda yer alan bir tepenin adıdır.
  • Müzdelife ve Mina: Mekke ile Arafat arasında yer alan bir bölgedir.

Hac Görevi Nasıl Yapılır?

Hacca giden insanlar temizlenip niyet ettikten sonra ihrama girerler. Mekke’ye yerleştikten sonra Kabe’yi tavaf ederler. Daha sonra Safa ile Merve arasında yedi kez gidip gelirler (sa’y). Arefe günü güneş doğmadan önce Arafat’a doğru yola çıkarlar. Burada haccın farzlarından biri olan vakfe yapılır.

Güneşin batmasından sonra Müzdelife’ye geçilir. Müzdelife’de akşam ve yatsı namazı birleştirilerek kılınır. Bayram sabahı Mina’ya hareket edilir. Burada şeytan taşlanır ve kurban kesilir. Ardından saçlar traş edilir, ihramdan çıkılır. Bundan sonra tekrar Mina’ya gidilerek, şeytan taşlama görevi tamamlanır. Mekke’ye dönülerek haccın farzlarından olan veda tavafı yapılır, tavaf namazı kılınarak hac tamamlanır.

Haccın İnsan Davranışları Üzerindeki Etkisi

► Hac, bir özveridir. Allah’a karşı görevlerimizi yapmak ve rızasını kazanmak için yapılan ibadettir.
► Hacca giden kimse Allah’a karşı görevlerini yapmış olmanın yanında ruh temizliği, birlik, beraberlik, kaynaşma ve insanlara karşı dostça bir tutum kazanmak gibi duyguları da hisseder.
► Hac görevini yapan kimse peygamberimizin ve arkadaşlarının İslamiyet’i yaymak için yaptığı fedakârlıkları hisseder. Kutsal yerleri görerek orada bulunmanın huzurunu duyar. Dünyanın dört bir yanından değişik ırk, kültür, renk ve dilden insanlar aynı amaç etrafında birleşirler. Kardeşlik, dayanışma ve yardımlaşma duyguları güçlenir.
► Herkesin aynı renk ve özellikte kıyafetlere bürünmesi, herkesin aynı şeyleri yapmak zorunda olması, Allah’ın katında bütün insanların eşit olduğunun anlaşılmasını sağlar.

Umre; hac zamanının dışında ihrama girerek Kâbe’yi tavaf ve Safa ile Merve arasında sa’y yapmaktan ibarettir.