Eski Taş Devri (M.Ö. 600.000 – 10.000): Tarih Öncesi Devirler içerisinde en uzun süren ve zorlu geçen dönemdir. İklim koşullarının olumsuzluğundan dolayı bu dönemde insanlar yaşamlarını mağaralarda ve ağaç kovuklarında geçirmişlerdir. Avcılık ve toplayıcılık yaparak geçimlerini sağlamışlardır. Bu durum insanların tüketici olduklarını göstermektedir. Yaşam tarzları, göçebe ve küçük gruplar halinde olmuştur. İhtiyaç duydukları aletleri sivri ve keskin taşlardan ve kemiklerden yapmışlardır. Ülkemizde bu dönem yaşantılarına ait kalıntılara Antalya – Karain, Belbaşı ve Beldibi ile İstanbul Yarımburgaz mağaralarında rastlanılmıştır.

Orta Taş Devri (M.Ö. 10.000 – 2.000): Taşlar yontularak kullanılmaya başlanmıştır. İklim şartları yaşamaya daha elverişli hale gelmiştir. Bu dönemin sonlarına doğru ateş kontrol altına alınmış, bu durum uygarlığın gelişmesindeki önemli adımlardan biri olmuştur. Ateşin bulunmasıyla;

  • Soğuktan ve vahşi hayvanlardan korunulmuştur.
  • Besinler pişirilerek tüketilmeye başlanmıştır.
  • İnsanlar karanlıktan kurtulmuştur.
  • Seramik sanatı gelişmeye başlamıştır.
  • İlerleyen dönemlerde ise madenlerin işlenmesi sağlanmıştır.

Bu dönem yaşantılarına ait kalıntılar ülkemizde Antalya – Beldibi Ankara – Macunçay, Samsun – Tekkeköy’deki mağaralarda bulunmuştur. Bu iki dönemde de insanlar avcılık ve toplayıcılıkla geçiniyorlardı. Bu şekildeki toplumlar göçebe yaşam tarzına sahip toplumlardır.

Yeni Taş Devri (M.Ö. 8000 – 5500): Bu dönem, insanların yaşantılarında önemli değişimlerin başladığı dönemdir. Bu dönemde tarımsal faaliyetler başlamıştır. Tarım devriminin sonucunda;

  • İnsanlar üreticiliğe başlamışlardır.
  • Göçebe yaşam yerini yerleşik yaşam tarzı almaya başlamıştır.
  • Hayvanlar evcilleştirilmeye başlanmıştır. İlk evcilleştirilen hayvan köpek olmuştur. Ardından koyun, keçi ve inek gibi hayvanlar evcilleştirildi.
  • Çanak-çömlek yapımı başlamıştır.
  • Evler yapılmaya başlanınca bunun doğal sonucu olarak ilk köyler oluşturulmuştur.
  • Tarımsal faaliyetler sonucu artı üretim söz konuşu olmuştu r.
  • Özel mülkiyet kavramı ortaya çıkmıştır. Bu durum miras sorunu ve sınıf farklılığının oluşmasına neden olmuştur.

Üretim fazlası malların el değiştirmesine (takas usulü) ticaretin doğmasına yol açmıştır. Dönemin sonlarına doğru, tekerlek kullanılmaya başlanmıştır. Bu durum;

  • İnsanların daha hızlı yer değiştirmesine ve göçler yaşanmasına
  • Ticaretin gelişmesine ortam hazırlanmıştır.

(Ticaretin ortaya çıkması; Kültürlerarası etkileşimin artmasına, ürünlerin çeşitlenmesine ortam hazırlamıştır.)

Ülkemizde bu dönem yaşantılarına ‘ait kalıntılar Diyarbakır – Çayönü (İlk köy). Konya – Çatalhöyük’te (ilk şehir) bulunmuştur. Yerleşik hayata geçilmesi;

  • Mimari faaliyetlerin başlamasına
  • Köylerin kurulması ile daha fazla paylaşımı zorunlu kılan toplumsal hayata
  • Toplumsal yaşamın daha güvenilir olması için ortak kurallara uyulmasına ortam hazırlamıştır.
  • Mezar kültürünün ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.