Etiket: gelişmeler

2. Meşrutiyet ve Siyasi Gelişmeler

2. (İkinci) Meşrutiyet Dönemi Özeti:

II.Abdülhamit, I. Meşrutiyet’i kaldırıp Mebusan Meclisini süresiz olarak dağıtmıştı. Meşrutiyet yanlısı aydınlar, Meşrutiyetin tekrar ilan edilmesi için çalışmalara başladılar.1229 yılında İttihat ve Terakki Cemiyetinin etrafında birleşerek mücadelelerini sürdürdüler.

İttihat ve Terakki Cemiyeti, Selanik ve Manastır kentlerinde güçlendi, Anayasayı yürürlüğe koydurarak Mebusan Meclisini açtırıp Meşrutiyet yönetimine yeniden geçilmesini hedefleyen cemiyetteki aydınlar, İngiltere ve Rusya’nın 1902 yılında Makedonya’nın özerk olmasını istemeleri sonucu harekete geçerek padişah II. Abdülhamit’e Kanuni Esasi’yi tekrar ilan ettirmişlerdir. Böylece 24 Temmuz 1908 tarihinde Meşrutiyet ikinci defa Osmanlı Devletinde yürürlüğe girmiştir.

2. Meşrutiyet’in ilan edilmesinde İttihat ve Terakki Cemiyetinin çalışmalarından başka;

  • İngiltere’nin Rusya’yı Reval Görüşmelerinde Balkanlarda serbest bırakması.
  • Bulgaristan’ın bağımsızlığını ilan etmesi.
  • Avusturya’nın Bosna – Hersek’i topraklarına kattığını ilan etmesi etkili olmuştur.

2. Meşrutiyetin Getirdiği Yenilikler:

  • Padişahın yetkileri I. Meşrutiyete göre azaltıldı. Buna karşılık meclisin yetkileri artırıldı.
  • Padişahın kanunları veto etme yetkisi sınırlandırılırken, meclisi kapatma ve sansür yetkisi kaldırıldı.
  • Bakanlar Kurulu padişaha karşı değil Meclis’e karşı sorumlu kılındı.

2. Meşrutiyet’in İlanı Sonrasında Yaşanan Gelişmeler:

Yapılan seçimler sonucu Osmanlı vatandaşlarını oluşturan her milletten milletvekilleri seçilmiş; 133 diğer milletlerin vekili 127 ise Türk milletvekili olacak şekilde bir meclis tablosu ortaya çıkmıştır. Memleketteki yaşayan azınlıklar gibi Avrupalılar da Meşrutiyeti yönetimi olumlu karşılamışlar ve bu doğrultuda Makedonya’daki sivil ve askeri görevlileri çekmeye başlamışlardır.

17 Aralık 1908’de meclis yeniden açıldı. Yapılan Seçimlerde İttihat ve Terakki Partisi büyük bir başarı sağlamıştır. Milli bir politika izlemeyi amaçlayan İttihatçılar, ülke dışındaki olumsuz gelişmeler arttıkça ülke içerisinde daha fazla muhalefet ile karşılaşmaya başlamışlardır. Bundan faydalanmak isteyen Meşrutiyet aleyhtarları, bazı Avrupa devletlerinin de kışkırtmasıyla isyan ettiler.

İstanbul’daki Avcı Taburları’nın 13 Nisan 1909’da başlattığı isyan sırasında bazı İttihatçılar öldürüldü. II. Abdülhamit olayları önleyemedi. Bu tarih Rumi takvimine göre 31 Marta denk gelindiğinden 31 Mart Olayı denilmiştir.

Komutanlığını Mahmut Şevket Paşa‘nın kurmay başkanlığını da Mustafa Kemal Paşa‘nın yaptığı Hareket Ordusu Selanik’ten İstanbul’a gelerek isyanı bastırdı. II. Abdülhamit isyanda rolü olduğu gerekçesiyle tahttan indirildi. Yerine V.Mehmet Reşad padişah olarak İlan edildi.

Padişah değişikliğinden sonra Mebusan Meclisi, Kanuni Esasi‘nin bazı maddelerini değiştirdi. Bu değişiklikler şunlardır:

  • Padişah mecliste anayasaya bağlılık yemini edecek.
  • Padişahın meclisi kapatma yetkisi zorlaştırılmıştır.
  • Padişahın yönetimdeki etkinliği azalmış, buna karşın halkın yönetime katılımı artmıştır.
  • Demokrasi ve millet egemenliği kavramı gelişmiştir.

{ Add a Comment }

Avrupa’da Düşünce Alanındaki Gelişmeler – Aydınlanma Çağı

Aydınlanma Çağı’nda Meydana Çelişmeler:

Aydınlanma Çağı olarak adlandırılan tarihsel dönem, Batı toplumunda XVII. ve XVIII. yüzyıllarda gelişmiştir. Akılcı düşünceyi eski, geleneksel, değişmez kabul edilen bilgilerden ve görüşlerden arındırmak ve yeni bilgiye yönelik kabulü geliştirmeyi amaçlayan düşünce gelişimini ifade eden döneme denilmektedir.

Aydınlanmaya yol açan düşünsel gelişmeler Rönesans ve Reform hareketleridir. Bu gelişmelerin oluşturduğu ortam sonucunda Avrupa’da XVII. yüzyılda “Akıl Çağı”XVIII. yüzyılda “Aydınlanma Dönemi” ortaya çıkmıştır.

Tarihsel süreç içerisinde Avrupa’daki tabloyu tekrar hatırlamak gerekirse;

Orta Çağ Avrupası : Tam bir kilise hakimiyeti vardı. Kilisenin herkesin ve her şeyin üstünde görülmesi ve fikirlerinin tartışılamaması bilimin gelişmesini engellemiştir. Bu dönemde skolastik düşünce Avrupa’ya hakimdir.

Yeniçağ Avrupası: Rönesans ve Reform ile insan aklını Ön plana çıkaran Avrupalılar Coğrafi Keşifler ile de hayat standartlarını yükseltiler. Kilisenin baskısından kurtularak özgür düşünce ortamında her alanda gelişmeye başladılar.

XVIII. Yüzyıl Avrupası: Bu gelişmeler sonucunda XVIII. yüzyılda Avrupa’da akıl, bilim ve özgür düşünce ön planda olmuştur. İnsan aklını kullanarak insanlığın yararına güzellikler meydana getirebilir anlayışı geliştirilmeye çalışılmıştır.

Avrupa’da Bilim Alanındaki Gelişmeler:

Aydınlanma Çağı’nda “aktın kullanılması ile doğru bilgiye ulaşılabileceği” fikri temel alınmıştır.

Bu dönemin önemli bilim insanları;

  • Newton: Fizik ve matematik alanında çalıştı. Ortaya attığı ışığın parçalarından oluştuğu teorisi Laplace tarafından geliştirilmiştir. Bu bilim adamı güneş sisteminin oluşumunu açıklamıştır.
  • Copernik: Evrende güneş merkezli bir sistem olduğunu ve dünya’nın güneş çevrisinde döndüğünü kanıtladı.
  • Galile: Dünya’nın yuvarlak olduğunu ispatlayarak, kilise tarafından benim senen, Dünya’nın düz olduğu görüşünü yıkmıştır. Ayrıca fizik alanında da çalışmalar yapmıştır.
  • Dekart: Bilimsel bilgiye ancak matematikle ulaşılabileceğini öne sürmüş ve bu nedenle analitik ve geometriyi geliştirmiştir.
  • Bu dönemde sosyal bilimler alanlarında da akılcı bir görüş benimsenmiş ve edebiyat eserlerinde toplumsal konular işlenmiştir.
  • Bu alanda özellikle Jan Jak Russo gibi düşünürler yazılarında baskıcı düşüncelere karşı çıkarak demokrasinin doğmasına ve gelişmesine katkıda bulunmuşlardır.
  • Aydınlanma Çağı’nda güzel sanatlar alanında da gelişmeler olmuş, özellikle müzik alanında Mozart ve Bach gibi ünlü besteciler yetişmiştir.

Aydınlanma Çağı’nın Sonuçları:

  • Bilim, sanat, edebiyat, siyaset ve sosyal alanlarda önemli eserler verildi.
  • Bilimsel ve teknolojik gelişmeler Sanayi İnkılâbı’nın temelini oluşturdu.
  • Siyasi ve sosyal gelişmeler ABD’nin kurulmasında ye Fransız İhtilali‘nin çıkmasında etkili oldu.
  • Avrupa’da akılcı düşünce sistemi gelişti.

{ Add a Comment }

17. Yüzyılda Avrupa’da Bilim ve Teknik Alandaki Gelişmeler

XVII. Yüzyılda Avrupa’da Bilim ve Teknikte İlerleme:

Rönesans ve Reform ile modernleşen Avrupa’da skolastik düşünce yerini bilimsel gelişmelere bırakmıştır. Akıl Çağı olarak bilinen bu dönemde modern bilimin temelleri atılmış, teknik alanda önemli gelişmeler yaşanmıştır. Avrupa’nın her yanında önemli düşünce ve fikir insanları yetişmiş, bu aydınların yazdıkları eserlerle halk eşitsizliğe dayalı bir yaşam sürdürdüğünü görmüştür. Bilim ve teknik alanındaki gelişmeler sanat dallarını da etkilemiştir. Bilimsel çalışmaların daha rahat yapılabilmesi için bilimsel akademiler açılmıştır.

XVII. yüzyılda Avrupa’da bilime yön veren bilim adamlarından bazıları ve buluşları şunlardır;

John Napier : Logaritmanın bulucusu
Francis Bacon: Deney ye gözlem metodunu öne çıkarmıştır.
Galileo Galilei : Modern fiziğin ve teleskobik astronominin kurucusu
Has Lippershey : Teleskobu bu lan kişi
Johannes Kepler : Çağdaş astronominin kurucusu
Descartes : Sklastik düşünceden sıyrılma ve Modern Felsefe’nin kurucusu
Blaise Pascal : Pascal üçgenini ve üçgen iç açılarının toplamının iki dik açıya eşit olduğunun bulucusu.
isaac Newton: Yer çekimi kanununun bulucusu.
Kopernik: Dünyanın ve diğer gezegenlerin güneş etrafında döndüğünü bulan kişi

{ Add a Comment }