Yerkabuğunu oluşturan parçalar magmanın üzerinde belirli bir denge halinde bulunurlar. Bu duruma izostazi (Eşdenge) adı verilir. Eşdengenin bozulması ile bazı yerler sular altında kalırken bazı alanlar deniz tabanından çıkmaktadır. Bu durum kıta oluşumu (Epirojenez) olarak adlandırılır.

Eşdenge (İzostazi) Nasıl Bozulur?

Yerkabuğunu oluşturan levhalar, manto üzerinde yüzer durumdadır. Levhalar üzerindeki yük arttıkça, levha mantoya batar yük azaldıkça, levha yükselir. Bu durumu bir gemiye benzetebiliriz. Yükü artan geminin suya batması, azalan geminin yükselmesi izostaziye benzer. İzostatik denge;

■ Volkanizma
■ Buzullaşma (İklim değişimi)
■ Dış kuvvetler (Delta oluşumu) gibi durumlarda bozulur.

Epirojenik Hareketler

Eş dengenin bozulması sonucunda kıta oluşum hareketleri, yani epirojenez meydana gelir. Bu hareketler milyonlarca yılda gerçekleşmektedir. Kimi yerler yükselerek deniz tabanından çıkar ve karaya dönüşür. Kimi alanlar ise çökerek deniz veya göllerin suları altında kalır. Epirojenez kara ve denizlerin dağılışı üzerinde büyük etkiye sahiptir, Epirojenez ile çöken yerlerin sular altında kalmasına transgresyon (Deniz ilerlemesi), yükselen yerlerin sudan çıkarak karaya dönüşmesine ise regresyon (Deniz gerilemesi) denir. Epirojenezin en önemli sonuçları transgresyon ve regresyondur.