661 yılında Hz. Ali Hariciler tarafından şehid edilince, Küfeliler oğlu Hz. Hasan’ı halife ilan ettiler. Muaviye’nin de Şam’da siyasi varlığını devam ettirmesi Müslümanların yeniden savaş yapma ihtimalini ortaya çıkardı. Ancak Hz. Hasan daha fazla müslüman kanının dökülmesini istemediğinden Hz. Muayiye ile anlaşma yolunu seçmiştir. Yapılan bu anlaşma sonucu Hz. Muaviye halifelik makamına gelmiş ve İslam tarihinde Emeviler dönemi başlamıştır.

Emeviler Dönemindeki Fetihler

Hz. Osman’ın son yıllarında ve Hz. Ali döneminde duran fetih hareketleri yeniden başlatılmıştır. İstanbul iki kez kuşatılmasına rağmen alınamamıştır.

– Doğudaki Fetihler: Emeviler doğuda Türklerle mücadele etmişlerdir. Bu mücadeleler sonucunda Maveraünnehir, Türkistan, Harezm ve Buhara ele geçirilmiştir.

– Batıdaki Fetihler: Kuzey Afrika’daki fetihlere Cezayir ve Fas’ın alınmasıyla devam edilmiştir. Emeviler döneminde Kuzey Afrika’daki egemenlik tam olarak sağlanmıştır.

– İspanya’nın Fethi: Emevi Halifesi; I.Velid döneminde Tank Bin Ziyad komutasındaki bir İslam ordusu Cebelitarık Boğazı’nı geçerek 711 tarihinde Kadisk Savaşı ile İspanya’nın fethine başlamıştır. Bu coğrafyada yaklaşık 20 yıl boyunca fetih hareketlerine devam eden Emeviler buraya “Endülüs” adını vermişlerdir. Emevilerin Avrupa’daki bu ilerlemeleri 732 Puvatya Savaşı’nda Franklara yenilinceye kadar sürmüştür.

Emeviler Dönemindeki Diğer Gelişmeler

Halifeliğin saltanata dönüşmesi: Hz. Muaviye halifeliğin seçimle yönetime gelme şekline son vermiştir. Ölmeden önce oğlu Yezid’i veliaht tayin ederek halifeliği saltanata dönüştürmüştür.

Kerbela Olayı: Yezid’in halifeliğini kabul etmeyen Küfeliler Hz. Hüseyin’i halife yapmak için Küfe’ye çağırdılar. Ancak Yezid’in kuvvetleri Kerbelâ denilen yerde Hz. Hüseyin ve yanındakileri şehit etmiştir. Bu olay Emevilere karşı İslam topluluğunun büyük kısmında düşmanlığın doğmasına neden olmuştur. Bu olay ile birlikte İslam dünyası kesin olarak bölünmüştür.

✓Hafife Abdulmelik zamanında ilk İslam parası bastırılmıştır. Bu durum devletin ekonomik alanda ileri gittiğini gösrterir.
✓Abdulmelik zamanında Arapça resmi dil yapılarak kullanılması zorunlu hale getirilmiştir.

Devlet Teşkilatı Alanındaki Çalışmalar

✓ Devletin merkezi Küfe’den Şam’a taşınmıştır.
✓Ülke eyaletlere ayrılarak yönetilmiştir.
✓Posta teşkilatı kurularak ülkenin en uzak bölgelerindeki gelişmeler takip edilmeye çalışılmış ve önlem alınmıştır.
✓ Mali teşkilat kurularak ekonomi kontrol edilmiştir.