Etiket: emevi

Emeviler Devleti Özellikleri – Hakkında Bilgi

Muaviye’nin halifeliği ile İslam tarihinde yeni bir dönem başlamış oldu. Emevi ailesinin saltanatı şekline dönüşen bu dönemde, Müslümanlar arasındaki iç karışıklıklar devam etti. Daha önceden Şam valiliği yapmakta olan Muaviye, Medine’ye dönmeyerek devlet merkezini Şam’a taşıdı. Muaviye’nin ölümünden sonra oğlu Yezit Halife oldu.

  • Böylece halifelik, babadan oğula geçen “Saltanat” haline getirildi.

Yezit’in Halifeliği’ne karşı çıkanlar, Hz. Ali’nin oğlu Hüseyin’in halifeliğini desteklediler. Mekke’den Kufe’ye gitmek üzere yola çıkan Hz. Hüseyin, Kerbela denilen yerde Yezit’in ordusu tarafından katledildi. İslam Tarihine “Kerbela Olayı” (680) olarak geçen bu katliam, Müslümanlar arasındaki ayrılığı kesinleştirdi. Bu olaydan sonra Müslümanlar;

  • Şii
  • Sünni

olmak üzere kesin olarak ikiye ayrılmıştır.

Bütün Müslümanlar arasında çok büyük üzüntüye sebep olan Kerbela Olayı’nı unutturmak için, Emeviler fetihlere ağırlık verdiler. Türkistan bölgesini ele geçirmek amacıyla Türgişlere yoğun savaşlar yapıldı. Bizans ile mücadeleye devam edilerek, Anadolu içlerine akınlar başlatıldı. En önemlisi Kuzey Afrika’nın fethi tamamlandı. İslam Devletinin sınırlan Atlas Okyanusu’na kadar uzandı. Halife Abdülmelik zamanında çok geniş sınırlara ulaşan Emeviler, aynı zamanda tam bir Arap devleti haline geldiler.

  • Arapça resmi devlet dili haline getirildi.
  • İlk defa Arap İslam parası bastırılarak kullanılmaya başlandı.

Abdülmelik’ten sonra halife olan oğlu Velid zamanında:

  • Tarık Bin Ziyad komutasında bir İslam ordusu Cebeli Tarık Boğazı’nı geçerek İspanya’ya çıktı. Burada Vizigotlarla yapılan “Kadiks Savaşı” (711) Müslümanların zaferiyle sonuçlanınca, İspanya, İslam devletinin sınırları içine alınmış oldu.

İspanya’ya “Endülüs” ismini veren Müslümanlar Avrupa içlerine ilerlemelerine devam ettiler. Franklarla yapılan “Puvatya Savaşı” (732), Müslümanların yenilgisiyle sonuçlanınca, Avrupa’daki İslam ilerleyişi durdu. Bundan sonra sadece, İspanya bölgesinde İslam egemenliği devam etti.

  • Emeviler, kendi soylarını ön planda tuttular.
  • Arap olmayan Müslümanları ikinci sınıf görerek, devlet görevlerine getirmediler, ağır vergiler uyguladılar.
  • Irkçı bir politika izleyerek, İslamiyet’i kılıç zoruyla yaymaya kalktılar. Bu da özellikle Türklerin, İslamiyet’e uzak kalmalarının en önemli nedeni oldu. İslamiyet’i tam anlayamayan Kuzey. Afrika kavimleri (Berberiler) sık sık ayaklandılar.
  • Sınırlar çok genişlediğinden dolayı, merkezi yönetim güçleşti. Bu ise vilayetlerde keyfi uygulamaların ve ayaklanmaların görülmesinde etkili oldu. Bazı valiler merkeze karşı ayaklandılar.
  • Ali taraftarlarına ve ailesine karşı girişilen katliamlar, Emevilere karşı tepkileri arttırdı.

Bütün bu nedenlerden dolayı zor durumda kalan Emeviler güçlerini kaybettiler. Ülkede iç karışıklıklar iyice arttı.

  • Emevi ailesinin saltanatına karşı olanlar “Halifenin, Peygamber soyundan gelmesi gerektiği” iddiasını ortaya attılar ve Hz. Muhammet’in amcası Ebul Abbas’ın soyundan gelen “Abbasiler”i desteklediler.

Emevilere karşı ayaklanan Horasan valisi Ebu Müslüm, Abbasilerden Ebul Abbas Abdullah’ı halifeliğe getirdi. Böylece İslam tarihinde Emeviler Devri sona ererek, Abbasiler Devri başlamış oldu.

  • Ancak Emevi ailesinden Abdurrahman, Endülüs’e kaçarak halifeliğini ilan etti. Böylece Emevi ailesinin halifeliği Ispanya’da (Endülüs) devam etti.
  • Endülüs Emevi Devleti, İspanya bölgesinde siyasi varlığını uzun süre devam ettirmiş, askeri ve siyasi gücünden daha çok kültürel zenginliği ile bulunduğu coğrafyaya damgasını vurmuştur. Endülüs, bu dönemde tam bir bilim kültür merkezi olmuş, Avrupa’dan gelen öğrenciler burada yetişerek, Avrupa’da Rönesans’ın yaşanmasına büyük katkı sağlamışlardır.
  • Siyasi kargaşalar yaşayan Endülüs Emevi Devleti bölgede egemenliği kaybedince, siyasi parçalanmalar yaşanmış, Beni Ahmer, gibi küçük devletçikler ortaya çıkmış, ancak bu dönemde de kültürel canlılık bütün görkemiyle sürmüştür. Endülüs, bu dönemdeki uygarlık merkezi olma özelliğini, Müslümanların siyasi egemenliği sona erince kaybetmiştir.
  • Endülüs’te Müslüman egemenliği sona erince burada yaşayan Yahudiler de baskı ve zulüm yaşamışlar, hatta buradan ayrılarak Osmanlı Devleti’ne sığınmışlardır.

{ Add a Comment }

Emevilerin Yıkılış Nedenleri Maddeler Halinde

✓ Sınırların genişlemesi ile yönetimin zorlaşması ve merkezi otoritenin zayıflaması
✓ Arap milliyetçiliği politikasının diğer milletler üzerindeki olumsuz etkisi.
✓ Abbasi’lerin Emevilere karşı yıkıcı çalışmaları
✓ Hz. Muhammed’in soyundan gelenlere iyi davranılmaması.
✓ Türklerin Emevi yönetiminden memnun olmaması ve isyanları desteklemesi.

Emevi Devleti’nin uyguladığı politikalara karşı ilk isyan Horasan’da başlamıştır. İran ve Irak’a yayılmıştır. Ebu Müslim adındaki bir Türk komutanın başlattığı bu isyan sonucu, son Emevi halifesi II. Mervan Mısır’a kaçmıştır. Orada yakalanıp öldürülmesi ile de 750 tarihinde Emevi Devleti sona ermiştir.

{ Add a Comment }

Emeviler Dönemi Hakkında Bilgi (661 – 750)

Muaviye tarafından Şam merkezli olarak kurulmuştur.

Kuruluş Dönemi: İslam dünyasındaki karışıklıkları önleyip, siyasi birliği sağlamış ve fetih hareketlerini yeniden başlatmışlardır. Bu dönemde Maveraünnehir, Kuzey Afrika ve Anadolu’da fetihler yapılmış, 668 ve 674’te İstanbul İslam tarihinde iki kez kuşatılmıştır.

Kerbela Olayı (680): Muaviye’nin oğlu Yezit’i veliaht tayin etmesiyle Arabistan, İran ve Irak halkı tepki göstermiş, Kufeliler Hz. Ali’nin oğlu Hz. Hüseyin’i halife olması için Irak’a davet etmiştir. Hz. Hüseyin Irak’a giderken Yezit’in askerleri tarafından şehit edilmiştir.Kerbela Olayı, İslam dünyasındaki ayrılıkları derinleştirmiş, böylece siyasi ayrılıklar kesinleşmiştir.

Yükselme Devri: Kerbela Olayı’ndan sonra çıkan ayaklanmaları bastıran Emeviler, Buhara, Semerkant, Fergana ve Belh şehirlerini fethetmiş ve bu bölgelerde Türklerle şiddetli mücadeleler yapmışlardır. Kuzey Afrika’nın fethini tamamlayan İslam orduları Tarık Bin Ziyad komutasında Septe (Cebelitarık) Boğazı’nı geçip İspanya’nın fethine başlamıştır. (711 Kadiks Savaşı)

Emevi orduları kısa zamanda İspanya ve Portekiz’i fethetmiş, ardından Pirene dağlarını aşıp Fransa’daki Frank topraklarına girmişlerdir. Bu gelişmelerden sonra Puvatya’da yapılan savaşı Franklar kazanmışlardır. (732) Puvatya Savaşı ile Müslümanların Avrupa’daki ilerleyişi durmuştur.

Yıkılış Dönemi: Emeviler Arapları ve soylarını üstün tutan bir politika benimseyince toplumsal huzursuzluklar artmış, Horasan’da Ebu Müslim’in başlattığı büyük isyan sonucunda son Emevi halifesi II. Mervan öldürülmüş, böylece Emeviler yıkılmıştır.

Emevilerin Yıkılış Nedenleri

  • Arap ulusçuluğu yapmaları, Arap olmayan Müslümanlara değer vermemeleri
  • Yönetimde kendi soylarından olan kişilere görev vermeleri
  • Fetih hareketlerinin durması ve ekonominin bozulması
  • Hakimiyet kurdukları geniş alanda otorite sağlamakta zorlanmaları
  • Abbasi ve Şiilerin Emevi karşıtı çalışmalar yapmaları
  • Türklerin, Emevilere düşman kuruluşlara yardım etmeleri

Emevilerin Genel özellikleri

  • Arap milliyetçiliğini devlet politikası olarak benimsedikleri için İslam devletini Arap devleti haline getirmişlerdir.
  • Halifeliği saltanata dönüştürmüşlerdir. Bu durum büyük tepkilere zemin hazırlamıştır.
  • Fetih hareketlerinde başarılı olmuş ve İslam devletini en geniş sınırlarına ulaştırnışlardır.
  • İslamiyet’i, fethettikleri bölgelerin halkını Araplaştırarak yaymaya çalışmaları nedeniyle Türklerle İranlıların Müslüman olmalarını geciktirmişlerdir.
  • Arapça’yı bütün İslam ülkesinin resmi dili ilan etmişlerdir.
  • Posta teşkilatını kurarak, haberleşme, istihbarat ve ülke bütünlüğünün korunması konularında başarılı olmuşlardır.
  • Arapları ve Arap kültürünü üstün tutan uygulamaları hakimiyet kurdukları alanlardaki eski uygulamaları kaldırmış böylece Bizans ve Sasani kültürlerinin etkisini azaltmıştır.

Emeviler Zamanında Türk-Arap İlişkileri: Emevilerin sınırlarını Türkler aleyhine genişletme çalışmaları ve ulusçuluk yapmaları nedeniyle Kafkaslarda Hazarlar, Maveraünnehir’de Türgişler’le mücadeleler yaşanmıştır.

{ Add a Comment }