Etiket: devam

Dört Halife Dönemi Özellikleri – 9. Sınıf Tarih

Halife: Hz. Muhammed’in vefatı üzerine peygamberlik görevi dışında, devlet başkanlığı ile ilgili bütün görevlerini yapan kişiye verilen isimdir. Bu dönem aynı zamanda “Cumhuriyet Dönemi” olarak da isimlendirilmektedir. Hz. Muhammed’den sonra başa geçen halifeler Emevi Devleti dönemine kadar seçimle belirlenmiştir. Bu seçimlerde kadınlara da söz hakkı verilmiştir.

I- HZ. EBU BEKİR DÖNEMİ (632 – 634)

  • Muhammed’in vefatı üzerine ortaya çıkan karışıklıkları bastırmak için önlemler aldı.
  • Dinden dönenler, zekat vermek istemeyenler ve yalancı peygamberle mücadele ederek Arabistan’daki siyasi birliği tekrar sağladı.
  • Kur’an-ı Kerim muhafaza edilerek kitap haline getirildi. Bu sayede günümüze kadar herhangi bir değişikliğe uğramadan ulaşmıştır.
  • 634 tarihinde Bizans ile Yermük Savaşı yapıldı. Bizans ağır bir yenilgiye uğratıldı. Suriye’nin fethinin önü açıldı.

II- HZ. ÖMER DÖNEMİ (634 – 644)

Fetihler:

  • Ebu Bekir döneminde başlayan Suriye’nin fethi çalışmalarına devam edilmiştir. 636 tarihindeki Ecnadin Savaşı sonucunda Suriye, Mısır ve Filistin tamamen fethedilmiştir.
  • Sasaniler ile 634 Köprü, 636 Kadisiye, 637 Celula ve 64Z Nihavent Savaşları yapılarak İran’ın fethi tamamlanmıştır.
  • Kuzey Afrika’nın fethine devam edilmiştir. İslam orduları Trablusgrap’a kadar ulaştılar.
  • Anadolu ve Orta Asya’da fetihler devam etmiş Azerbaycan ele geçirilmiştir.
  • Bu fetihler sonucunda Horasan’da Araplar ve Türkler komşu hale geldiler.

Devlet Teşkilatlanması Adına Atılan Adımlar:

Sınırların genişlemesi, nüfusun artması ve farklı etnik kültürlerin devlete dahil olması bir takım sorunları da ortaya çıkarmaya başlamıştır. Bu sorunların çözü-mü adına devlet teşkilatında şu çalışmalar yapılmıştır.

  • Fethedilen yerlerde valilik sistemi kurularak yönetimin kolaylaştırılması amaçlanmıştır.
  • Ağırlıklı olarak Mali ve askerlik işlerinin, görüşüldüğü divan örgütü kuruldu.
  • Düzenli ordular ve ordugâh şehirler kuruldu.
  • Askeri posta teşkilatı kuruldu.
  • Vergiler sistemli hale getirildi.
  • İslam devlet hâzinesi “Beytül Mâl” adıyla sistemleştirildi.
  • Adli teşkilatlanmaya önem verildi. İslam tarihinde ilk kadı bu dönemde atandı.
  • Hicri takvim düzenlendi.

Yapılan hu teşkilatlanma faaliyetleri ile devlet olmanın gerekleri yerine getirilmiştir.

III- HZ. OSMAN DÖNEMİ (644 – 656)

✓ Bu dönemde fetih hareketlerine devam edilmiştir:

  • İran’ın fethi tamamlanmıştır.
  • Trahlusgarp ve Tunus fethedilmiş, İslamiyet Kuzey Afrika’da yayılmaya devam etmiştir.
  • Şam’da ilk İslam donanması kurulmuş, Kıbrıs ve Rodos üzerine seferlere çıkılmıştır.
  • Bizans ile mücadele devam etmiş, Kayseri’ye kadar gelinmiştir.
  • Kafkaslarda Hazar Türkleri ile savaşılmış, ancak Hazarlar Müslümanların daha fazla ilerlemesine izin vermemişlerdir.

✓ Sınırların genişlemesi sonucu farklı dil ve şiveleri kullanan toplumların İslamiyet’e girmesi ile Kur’an-ı Kerim’in aslını muhafaza noktasında endişeler meydana geldi. Kur’an-ı Kerim’in özünün muhafaza edilmesi amacıyla bu dönemde Kur’an-ı Kerim çoğaltılarak ülkenin değişik yerlerindeki merkezlere gönderildi.

✓ Hz. Osman döneminin bir diğer Önemli gelişmesi de İslam toplumu içerisinde ilk fikir ayrılıklarının ve iç karışıklıkların başlamasıdır.

✓ Hz. Osman’ın devlet işlerinde, kendi ailesi de olan, Emevi ailesinden kişileri önemli görevlere getirmesi, toplumun bazı kesimlerinde rahatsızlık meydana getirdi. Bunu fırsat bilen Yahudi asıllı Abdullah bin Sebe gibi karışıklık çıkarma yanlılarının kışkırtmalarıyla Hz. Osman şehid edildi. Hz. Osman’ın şehit edilmesi toplumdaki iç karışıklığı artırırken belli bir süre fetihlerin durmasına neden oldu.

IV- HZ. ALİ DÖNEMİ (656 – 661)

Hz. Ali’nin halifelik vazifesi, Hz. Osman’ın şehit edilmesinin meydana getirdiği karışık ortamda başlamıştır.

CemeI Vakası (656): Hz. Ayşe, Hz. Zübeyir ve Hz. Talha gibi sahabenin önde gelenleri ile Hz. Ali, Hz. Osman’ın katillerinin bulunması konusunda fikir ayrılığına düşmüşlerdi. Bu fikir ayrılığı taraflar arasında savaşa dönüştü: Savaş, Hz. Ali’nin üstünlüğü ile Sona erdi Bu olay; Müslümanlar arasında bir kopma meydana yetinmemiştir. Ancak Hz. Ali İslam devletinin merkezini Medine’den Küfe’ye taşımıştır.

Savaş Hz. Ayşe’nin bindiği devenin etrafında gerçekleştiğinden tarihe “Deve Olayı” anlamına gelen Cemel Vakası olarak geçmiştir.

Sıffin Savaşı (657): Şam Valisi Hz. Muaviye Hz. Osman’ın katillerinin bulunmamasını öne sürerek Hz. Ali’nin halifeliğini tanımadığını açıkladı. Bunun üzerine Hz. Ali, Hz. Muaviye’nin üzerine yürüdü. Savaşı Hz Ali kazanmak üzere iken Muaviye taraftarları mızraklarının ucuna Kur’an-ı Kerim yaprakları takması savaşın durmasına ve Hakem olayının yaşanmasına neden olmuştur.

Hakem Olayı: Her iki tarafı temsilen birer hakem seçilmiştir. Hz. Ali Musa el Esari’yi; Hz. Muaviye Amr bin As’ı hakem seçmiştir. Ancak hakem olayı Müslümanlar arası, problemi çözmemiş İslam dünyasındaki ilk siyasi ayrılıklara neden olmuştur, Bu olaydan sonra İslam toplumu Hz Âli taraftarları

  • Muaviye taraftarları
  • Hariciler olmak üzere gruplara ayrıldılar.

{ Add a Comment }

Mezopotamya’nın Özellikleri – Kısaca

Dicle ve Fırat nehirleri arasında kalan bölge olup Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nden Basra Körfezi’ne doğru uzanır.

✓ Bölge verimli tarım arazileri, su kaynaklarının bulunması ve ikliminin yaşamaya elverişli olması gibi nedenlerden dolayı yerleşim için tercih edilmiştir.
✓ Bölgeye uzun süre devam eden göçler, kültürel ve teknolojik anlamda kent ve toplumların gelişmesini olumlu etkilemiştir. Mezopotamya bölgesi dünyanın en tanınmış ye köklü medeniyetlerinden bir kaçına ev sahipliği yapmıştır.
✓ Bölgenin şartlarından dolayı meydana getirilen mimari eserlerin çok azı günümüze kadar ulaşabilmiştir.

Mezopotamya Uygarlıkları, Sümerlerin meydana getirdiği yüksek temeller üzerine kurulmuştur. Daha sonra Akadlar, Babiller, Asurlar ve Elamlılar bu kültürü devam ettirmişler ve geliştirerek Ön Asya’ya yaymışlardır.

{ Add a Comment }