Etiket: deniz

Kıta Oluşumu (Epirojenez) Nedir

Yerkabuğunu oluşturan parçalar magmanın üzerinde belirli bir denge halinde bulunurlar. Bu duruma izostazi (Eşdenge) adı verilir. Eşdengenin bozulması ile bazı yerler sular altında kalırken bazı alanlar deniz tabanından çıkmaktadır. Bu durum kıta oluşumu (Epirojenez) olarak adlandırılır.

Eşdenge (İzostazi) Nasıl Bozulur?

Yerkabuğunu oluşturan levhalar, manto üzerinde yüzer durumdadır. Levhalar üzerindeki yük arttıkça, levha mantoya batar yük azaldıkça, levha yükselir. Bu durumu bir gemiye benzetebiliriz. Yükü artan geminin suya batması, azalan geminin yükselmesi izostaziye benzer. İzostatik denge;

■ Volkanizma
■ Buzullaşma (İklim değişimi)
■ Dış kuvvetler (Delta oluşumu) gibi durumlarda bozulur.

Epirojenik Hareketler

Eş dengenin bozulması sonucunda kıta oluşum hareketleri, yani epirojenez meydana gelir. Bu hareketler milyonlarca yılda gerçekleşmektedir. Kimi yerler yükselerek deniz tabanından çıkar ve karaya dönüşür. Kimi alanlar ise çökerek deniz veya göllerin suları altında kalır. Epirojenez kara ve denizlerin dağılışı üzerinde büyük etkiye sahiptir, Epirojenez ile çöken yerlerin sular altında kalmasına transgresyon (Deniz ilerlemesi), yükselen yerlerin sudan çıkarak karaya dönüşmesine ise regresyon (Deniz gerilemesi) denir. Epirojenezin en önemli sonuçları transgresyon ve regresyondur.

{ Add a Comment }

İyonyalılar hakkında Bilgi – İyon Uygarlığı

M.Ö. 12OO’lü yıllarda Yunanistan’dan Anadolu’ya yelen Akalar tarafından kurulmuşlardır. İzmir ile Büyük Menderes nehri arasında kalan bölge ve Ege Adalarında, Efes, Millet, Foça ve İzmir gibi sayıları 12’yi bulan şehir devletleri kurmuşlardır. Bilim, sanat, felsefe alanında önemli çalışmalar yapmışlar, Yunan ve Roma uyyarlıklarını etkilemişlerdir. Deniz ticaretine önem vermişlerdir. Bu amaçla koloniler kurmuşlardır. M.Ö. 670’li yıllarda Lidyalıların egemenliğine yirmişlerdir.

Devlet Yönetimi: Şehir devletleri halinde yaşadılar. Bu şehirler önceleri krallar tarafından yönetilmekteydi. Daha sonraları ise yönetimde asillerin kurduğu oligarşik hükümetler son olarakta demokratik hükümetler görev almıştır.

Tanım1: Oligarşi: Az ve belirli sayıda kişinin veya bir sınıfın ülkenin idaresini elinde bulundurduğu yönetim şeklidir. Örneğin yönetimde sadece askerlerin veya yargıçların bulunması gibi.

Tanım2: Demokrasi: Tüm halkın devlet organizasyonuna katıldığı, devlet politikasını şekillendirmede eşit hakka sahip olduğu yönetim şeklidir.

Ordu: Deniz koloniciliği yaptıkları için yüçlü askeri filolar bulundurmuşlardır.

Din ve İnanış: Çok tanrılı inanışı benimsemişlerdir. Tanrılarını insan gibi düşünmüşler ve ölümsüz olduklarına inanmışlardır.

Sosyal ve Ekonomik Hayat: Halk arasında sosyal sınıflar vardır. Kölelik yaygındır. Bununla beraber İlk Çağ uyyarlıkları arasında, üzerinde en az baskı olan toplum olmuşlardır. Özgür düşünce ortamı gelişmiştir. Ekonomik alanda ise hem kuruldukları coğrafyanın etkisi hem de kara ticaret yollarının diğer güçlü devletlerin kontrolünde olması nedeniyle deniz ticaretine Önem vermişlerdir. Akdeniz’de güçlü bir ticari egemenlik kurmuşlardır. Bunu gerçekleştirirken Akdeniz ve Karadeniz kıyılarında koloni adı verilen ticaret şekirleri meydana geti rmişlerdir. Bu kolonilere yerleşme ve vatan edinme amacı da taşıdıkları için buralarda uzun süre varlıklarını devam ettirmişlerdir.

Fenike alfabesini geliştirerek kullanmışlardır. Soldan sağa yazılan İyon Alfabesi zamanla Ege uygarlıkları tarafından benimsenmiştir.

Felsefe ve Bilim: İyonyalılar felsefe ve bilim alanında İlk Çağ uygarlıkları içerisinde en önde gelenlerindendir. İyonyalıların özgür düşünce ortamına sahip olması buna zemin hazırlamıştır.

İyonyalıların ve Akdeniz ticaret yollarının kavşak noktasında olması merkezi otoriteye bağlı olmayan bağımsız şehirler olarak örgütlenmeleri, deniz koloniciliği sonucunda zenginleşmeleri özgür düşünce ortamının gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Birçok bilimin temelinde İyonyalı bilim ve felsefe adamları vardır. Bunların başlıcaları şunlardır;

  • Hipokrat —— Tıp alanında
  • Heredot ——–Tarih alanında
  • Piyojen ———Felsefe alanında
  • Tales ————Matematik ve Felsefe alanında
  • Pisagor ———Matematik ve Geometri alanında
  • Homeros ——-Edebiyat alanında

Mimari: İyonyalılar mimaride kendilerine özgü “İyon Nizamı” denilen tarzı kullanarak eserler meydana getirmişlerdir. Efes’teki Artemis tapınağı, Celsus Kütüphanesi, Didim’deki Apollon Tapınağı, Samos’taki Hera Tapınağı önemli eserleridir.

Not: Bugün Akdeniz, Ege Karadeniz kıyılarında kurulan bazı şehirlerimizin İyon kolonilerine dayanmaktadır. Karadeniz kıyılarında Sinop, Giresun, Trabzon gibi şehirleri bunlara örnek verebiliriz.

{ 2 Comments }

mersin escort | erotik film izle