Türklerin ilk vatanı olan Orta Asya’dan çeşitli nedenlerle çeşitli yönlere göçler olmuştur, bu göçlerin nedenleri olduğu gibi tüm dünyayı etkileyen sonuçları da olmuştur.

Türk Göçlerinin Nedenleri:

Buzullar çağının sona ermesiyle Orta Asya’da iklim şartları ve buna bağlı olarak coğrafi şartlar değişti. Kuraklığın hüküm sürdüğü, şiddetli kışların yaşandığı bir karasal iklim görülmeye başlandı. Bunlara bağlı olarak, otlaklar azaldı, hayvan sürülerinde ve insanlarda salgın hastalıklar başladı. Daralan otlaklara sahip olma mücadelesi iç çatışmaları artırdı. Komşu toplulukların (özellikle Çin) saldırıları da yoğunlaşınca, Orta Asya’dan Türk göçleri başladı.

Türkler M.Ö. II. binden itibaren başlayan bu göçler sonunda, Çin, Hindistan, Sibirya, Mezopotamya, Anadolu, Karadeniz, Balkanlar ve Orta Avrupa’ya yerleşmişlerdir. Türklerin rahatlıkla göç edip yerlerini değiştirebilmelerinde, bağımsızlıklarına düşkün olmaları en önemli etken olmuştur. Türklerin konar-göçer yaşantıyı benimsemeleri, atı ve tekerlekli arabaları kullanmaları göçleri kolaylaştırmıştır.

Türk Göçlerinin Sonuçları:

  • Türkler gittikleri bölgelerde siyasi egemenlik sağladılar, buralarda pek çok Türk devleti kurdular. Ancak ön Asya dışındaki bölgelerde, siyasi varlıklarını devam ettiremedikleri gibi, bulunduktan bölgelerin kültürlerini benimseyerek, Türklük özelliklerini kaybettiler ve başka toplumların potasında eriyip yok oldular.
  • Orta Asya Türk Göçleri dünya kaderinde de etkili olmuştur. Avrupa’ya gidenler “Kavimler Göçü”nü başlatmış, Avrupa’nın etnik, siyasal yapısının değişmesine, günümüz Avrupa milletlerinin oluşmasına neden olmuştur.
  • Türk kültürü göçler sonucunda çok geniş bir alana yayılmıştır.
  • Orta Asya’da kalanlar yaşamlarını elverişli yerlerde sürdürmüştür.

Türklerin bu göçler neticesinde çok büyük bir alana dağılması ve farklı kültürel özelliklerin ortaya çıkması, Türk tarihinin belirli bir zaman süreci içinde bir bütün halinde değerlendirilebilmesini güçleştirmiştir.