İstanbul (Merkez) Ayaklanmaları:

Yeniçeriler ve Sipahiler tarafından İstanbul’da çıkarılmış ayaklanmalardır. Genellikle merkez yöneticilerinin birbirleriyle mücadelelerinde Yeniçerileri kışkırtması ve ulema sınıfının yönlendirilmesi sonucunda çıkmıştır. “Devlet ocak içindir.” anlayışı hâkimdir.

İstanbul (Merkez) İsyanlarının Nedenleri

  • Osmanlı Devleti’nin ekonomik, askeri yönetimsel açıdan bozulması
  • Devşirme sisteminin bozulmasıyla Yeniçerilerin askerlik mesleği dışında işlerle ulaşmaları
  • Ulemanın Yeniçerileri kendi çıkarları doğrultusunda kullanmaları
  • Yönetimde kadınların ve harem ağalarının etkinliğinin artması
  • Kapıkulu askerlerinin maaşlarını alamamaları ve değeri düşük akçelerin basılması.

Bu isyanlar yoğun olarak III. Murat, II. Osman, IV. Murat ve IV. Mehmet döneminde çıkmıştır.

Bu ayaklanmalarda hanedan ve devlet düzeni hedef alınmamıştır. Daha çok kişilere yönelik ayaklanmalardır.

İstanbul isyanlarının eri önemlisi II. Osman Döneminde çıkmıştır. Köklü ıslahatlar yapmak isteyen II. Osman, Hotin Seferi’nde Yeniçerilerin disiplinsiz davranışlarını görmüş ve bu ocağı kaldırarak yeni bir ordu kurmayı düşünmüştür. Ancak çıkarların zedeleneceğini gören Yeniçeriler ayaklanarak II. Osman’ı tahttan indirmiş ve bir süre sonra da öldürmüşlerdir.

İstanbul (Merkez) İsyanlarının Sonuçları

Ayaklanmalardan dolayı devlet merkezinde huzur ve güven sarsılmış ve asayiş bozulmuştur. Devlet adamları devlet otoritesinin sağlanması için sert önlemler almışlardır.