Lale Devri Islahatları – Maddeler Halinde:

1718 yılında Avusturya ile imzalanmış Pasarofça Antlaşması’ndan 1730 yılındaki Patrona Halil İsyanı‘na kadar süren döneme Lale Devri denilmektedir. Bu dönemin padişahı III. Ahmet, Sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’dır.

Lale Devri’nde diplomasi, bilim, sanat ve eğitim alanında yaşanan gelişmelerin yanında; Osmanlı Devleti’nde özellikle başkent İstanbul merkezli olmak üzere eğlence hayatı yaygınlaşmıştır.

Lale Devri Islahatları:

  • En önemli yeniliklerin birisi 1727 yılında kurulan, Osmanlı Devletindeki ilk Türk matbaasıdır. Osmanlı Devleti’ndeki hattatlar ve müstensihler (eserleri çoğaltan kişiler) işsiz kalma korkusuyla matbaaya karşı çıkmışlardır.
  • Matbaayı Türkiye’ye Sait Efendi getirmiştir. İstanbul’da 1727 yılında İbrahim Müteferikka ile beraber açtıkları matbaada ilk olarak Van Kulu Lüğatı, Cihannüma ve Naima Tarihi eserleri basılmıştır,
  • Buna bağlı olarak bir Tercüme Heyeti kurulmuştur.
  • Bu dönemde görülen önemli gelişmelerin birisi de çeşitli Avrupa devletlerinde, ilk defa geçici elçiliklerin açılmış olmasıdır. (Lehistan, Viyana, Paris, Moskova)
  • İlk defa bu ülkelere eğitim için öğrenciler gönderilmiştir.
  • Bu dönemde Avrupa’da Türk tarzı moda ölürken, Osmanlı süsleme sanatarında ve diğer sanat alanlarında Avrupalı motifler Osmanlı sanatına girmiştir. (İstanbul Nuri Osmaniye Camii bu tarzda ilk örnek eserdir.)
  • İlk defa devlet eliyle Yalova’da kağıt fabrikası ağıldı.
  • İlk defa devlet eliyle çini imalathanesi ve kumaş fabrikası açıldı,
  • İlk defa doğu ve batı klasikleri bu dönemde Türkçeye çevrilmiştir.
  • Bu dönemde sivil mimari gelişti. III.Ahmet Çeşmesi bu alandaki en güzel örnektir.
  • Yeniçerilerden ilk kez bir itfaiye bölüğü oluşturuldu.
  • İlk defa sağlık alanında çiçek aşısı uygulandı.
  • Bir çok kütüphane açıldı.

Lale Devri‘nde sanat alanında görülen en önemli kişi Levni‘dir. Asıl adı Abdulcelil Çelebi olan Levni bu devrin en büyük nakkaşıdır.

Lale Devri‘nde edebiyat alanına dikkat çeken isim ise devrin en büyük şairi olan Nedim‘dir. Özellikle Lale Devri‘nin Divan Edebiyatı‘na getirdiği hava en olgun biçimiyle kendisini Nedim‘in şiirlerinde göstermektedir. Müzik alanında da Mustafa Çavuş ön plana çıkmıştır.

1727 yılında Üsküdar’da açılan ve Avrupa tarzı askeri eğitim vermeyi amaçlayan Hendesane bu alanda bir ilk teşkil etmektedir. Fakat Yeniçerilerin karşı çıkması ve yakaladıkları öğrencileri öldürmeleri sonucu amacına ulaşamadan kapanmıştır.